ԲՆԱՆԿԱՐ

Բնանկար (ֆրանսերեն՝ paysage, pays — երկիր, տեղանք), տեսարան կամ որևէ տեղանքի պատկեր է, գլխավորապես գեղանկարչության և գրաֆիկայի մեջ, ինչպես նաև գեղարվեստական ստեղծագործություն, որի պատկերման առարկան բնությունն է։
Արտահայտչական արվեստում բնանկարը ընդունված է հասկանալ որպես բնության գեղարվեստական միջոց: Բնանկարը կարող է լինել պատկերի հիմնական թեման, իսկ մարդկանց մասնակցության դեպքում հանդիսանալ որպես ֆոն:Առաջին լուսանկարիչները բնանկար նկարելիս օգտագործում էին փափկեցնող միջոցներ, փորձում էին լուսանկարը նմանեցնել կտավներին:Դրանով նրանք ուղղակի կրկնում էին իմպրիսյոնիստներին: Բնության պատկերը լուսանկարչության մեջ պետք է առանձնանա իր կոնկրետությամբ, պետք է հաղորդի բնության տրամադրությունը՝տվյալ պահին, ցույց տա տեղանքը,ժամանակը և աշխարհագրական վայրը,դիրքը: Կադրին գեղարվեստական արժեք հաղորդելու համար պետք է հասկանալ, ինչպիսի լուսավորության դեպքում կարելի է նկարն ավելի արժեքավոր դարձնել: Պետք է հաշվի առնել գծային և երանգային դասավորությունը: Հանդիսատեսը նկարին նայելիս պետք է զգա պատկերից եկող բնության շունչը, ժամանակը, եղանակն և այլն…:Բնապատկերում, մարդու ներկայությունը փոխում է նկարի իմաստը: Երբ մարդը
բնանկարում փոքր տեղ է զբաղեցնում, այդ դեպքում մարդը դառնում է բնանկարի մասնիքը, իսկ, երբ մարդը առաջին պլանում է և զբաղեցնում է ավելի մեծ տարածք, քան բնությունը, այդ դեպքում բնությունը կատարում է ֆոնի դեր:

IMG_0043
IMG_4732
IMG_2669
IMG_4710
IMG_4672
IMG_8339
IMG_5834
IMG_4648
IMG_0051

ԴԻՄԱՆԿԱՐԻ ԼՈՒՍԱՎՈՐՈՒՄԸ ԲՆԱԿԱՆ ԼՈՒՅՍՈՎ

Խորհուրդ չի տրվում նկարահանում կատարել վառ արևոտ լուսավորությամբ, որը տալիս է խորը, կտրուկ ստվերներ, որոնք լուսանկարի վրա գրեթե սև են երևում:Լավ արդյունք է ստացվում, գոնե երբ արևը ծածկված է թեթևակի ամպերով և ստվերները այդքան կտրուկ չեն: Բայց երբեմն անհրաժեշտ է լինում նկարահանել արևի ուղիղ ճառագայթների տակ: Անգամ, եթե նկարահանվողը արևին կանգնած է կողքով, ապա դեմքի մի մասը կլինի նորմալ լուսավորված, իսկ մյուսը լուսավորության տարբերության հետևանքով համարյա սև: Լուսավորությունը հավասարեցնելու համար  խորհուրդ է տրվում օգտագործել բլից: Լուսավորության կոնտրաստները փափկացնելու համար կիրառում են էկրան 2-3մ: Էկրանը իրենից ներկայացնում է լուսաանդրադարձիչ նյութ, չլինելու դեպքում թղթի կտոր կամ սպիտակ սավան: Այն տեղադրվում է ստվերոտ կողմից կամ դեմքի տակից: Այն ծառայում է որպես կարգավորիչ, որից բնական լույսը անդրադառնում է և լուսավորում է օբյեկտը ստվերոտ կողմից: Էկրանը անհրաժեշտ է տեղաշարժել բոլոր կողմերով և փոխել նրա հաթության անկյունը լույսի աղբյուրի և արևի նկատմամբ, ընտրելով ամենալավ լուսավորությունը: Այնուամենայնիվ էկրանից եկող ամենավառ լուսավորությունը ոչ միշտ է հետաքրքիր լինում բովանդակության համար: Էկրանը կարելի է օգտագործել նաև որպես լուսաշերտ` դիմանկարը նրա ստվերում նկարելով: Բայց պետք է հետևել, որ հետին ֆոնը չլինի շատ վառ դեմքի համեմատ:
Եթե էկրան չկա, ապա նկարահանումը պետք է կատարել.
1.Առավոտյան կամ երեկոյան, երբ լույսը ցրված է, բայց պետք է խուսափել մայր մտնող արևի ուղիղ լույսից, քանի որ գունավոր լուսանկարնոերը կստացվեն դեղին:
2.Այն պահին, երբ արևը թեթևակի ծածկվում է լողացող ամպերով:
3.Ծառերի, շինությունների, ծածկերի ստվերում, որոնք կատարում են իմպրովիզացված էկրանի դեր և փափկեցնում լույսի կոնտրաստները:

Խորհուրդ չի տրվում նկարահանում կատարել վառ արևոտ լուսավորությամբ, որը տալիս է խորը, կտրուկ ստվերներ, որոնք լուսանկարի վրա գրեթե սև են երևում:Լավ արդյունք է ստացվում, գոնե երբ արևը ծածկված է թեթևակի ամպերով և ստվերները այդքան կտրուկ չեն: Բայց երբեմն անհրաժեշտ է լինում նկարահանել արևի ուղիղ ճառագայթների տակ: Անգամ, եթե նկարահանվողը արևին կանգնած է կողքով, ապա դեմքի մի մասը կլինի նորմալ լուսավորված, իսկ մյուսը լուսավորության տարբերության հետևանքով համարյա սև: Լուսավորությունը հավասարեցնելու համար  խորհուրդ է տրվում օգտագործել բլից: Լուսավորության կոնտրաստները փափկացնելու համար կիրառում են էկրան 2-3մ: Էկրանը իրենից ներկայացնում է լուսաանդրադարձիչ նյութ, չլինելու դեպքում թղթի կտոր կամ սպիտակ սավան: Այն տեղադրվում է ստվերոտ կողմից կամ դեմքի տակից: Այն ծառայում է որպես կարգավորիչ, որից բնական լույսը անդրադառնում է և լուսավորում է օբյեկտը ստվերոտ կողմից: Էկրանը անհրաժեշտ է տեղաշարժել բոլոր կողմերով և փոխել նրա հաթության անկյունը լույսի աղբյուրի և արևի նկատմամբ, ընտրելով ամենալավ լուսավորությունը: Այնուամենայնիվ էկրանից եկող ամենավառ լուսավորությունը ոչ միշտ է հետաքրքիր լինում բովանդակության համար: Էկրանը կարելի է օգտագործել նաև որպես լուսաշերտ` դիմանկարը նրա ստվերում նկարելով: Բայց պետք է հետևել, որ հետին ֆոնը չլինի շատ վառ դեմքի համեմատ:
Եթե էկրան չկա, ապա նկարահանումը պետք է կատարել.
1.Առավոտյան կամ երեկոյան, երբ լույսը ցրված է, բայց պետք է խուսափել մայր մտնող արևի ուղիղ լույսից, քանի որ գունավոր լուսանկարնոերը կստացվեն դեղին:
2.Այն պահին, երբ արևը թեթևակի ծածկվում է լողացող ամպերով:
3.Ծառերի, շինությունների, ծածկերի ստվերում, որոնք կատարում են իմպրովիզացված էկրանի դեր և փափկեցնում լույսի կոնտրաստները:

IMG_4594
IMG_4591
IMG_4593
IMG_6629
IMG_6735
IMG_7863
IMG_7598
IMG_7559
IMG_7558
IMG_7684
IMG_7695
IMG_7721
IMG_7807
IMG_7869
IMG_7938
IMG_7952
IMG_7934
IMG_7952
IMG_7938
IMG_8087
IMG_8090
IMG_8104
IMG_8161
IMG_8220
IMG_8268
IMG_8280
IMG_8314
IMG_8414
IMG_8440
IMG_8457
IMG_8545
IMG_8556
IMG_8683
IMG_8562
IMG_8597
IMG_8982
IMG_9239
IMG_9269
IMG_9604
IMG_9781
IMG_9797

ԿԻՆՈԼՈՒՍԱՎՈՐՈՒԹՅՈՒՆ

ԼՈՒՅՍ
Օպերատորի հիմնական զենքը լայսն ու լուսաստվերն է: Կինոօպերատորը գեղանկարիչի նման գտնում է կադրի բնավորության գծերը, բացահայտում դետալները, կառուցում հարթ կամ ծավալուն և ճկուն պատկեր: Կադրի երանգավորմամբ և կոմպոզիցայով կադրին հաղորդում է տրամադրություն: Լուսաստվերով, կադրի կառուցվածքով, օպտիկական նկարով և այլ օպերատորական հնարքներով, օպերատորը օգնում է դերասանին, արտահայտել բնավորության գծերը և վերհանել ներքին իրավիճակը: Այս ամենը կատարվում է բոլոր կադրերի, էպիզոդների համար, քանի-որ դրանք սերտորեն կապված են միմյանց: Այս կապը կոչվում է /գաղափարա-մոնտաժային և դրամատուրգիական կապ/: Ֆիլմ նկարելիս, օպերատորը օգտվում է ժապատեխնիկական գիտելիք:
վենից, ընտրում է նկարահանման օբյեկտները, նատուրան իր լույսով և տեղանաքսով, իսկ ինտերերում լուսավորման տարբեր սարքերով ստեղծում է արհեստական լուսավորման անհրաժեշտ էֆֆեկտները: Գեղարվեստական ֆիլմում կարևորը մարդն է: Եթե թատրոնում հանդիսատեսը դերասանին ընկալում է անմիջական, ապա կինոյում տեսնում է
դերասանի խաղի վերարտադրումը նկարված օպերատորի կաղմից: Օպերատորը հանդիսատեսին հնարավորություն է տալիս կադրում տեսնելու ոչ միայն մարդու ներքնաշխարհը, ընդգծում է նաև նրա որոշակի արտահայտչական գծերը, ներքին ապրումները, դեմքի ամենաչնչին միմիկան, ժեստերը, քայլվածքը: Օպերատորական արվեստը խաղարկային ֆիլմում հնարավորություն է տալիս արտահայտել դերասանի կերպարը՝ նկարահանման անկյան, լուսավորման, կոմպոզիցիայի և օպտիկական ընդգծումների շնորհիվ:
Օպերատորի արվեստը անմիջականօրեն կապված է դերասանի արվեստի հետ: Օպեևրատորը պետք է զգա և պատկերացնի դերը, ապրի դերասանի ապրումներով: Օպերատորը յուրաքանչյուր առանձին կադրի արտահայտչական միջոցը որոշելիս պետք է ձգտի նրան, որ գործողությունը, շարժումը մոնտաժի ժամանակ համադրել այնպես, որ առաջին և նրան հաջորդող կադրերը երևան միասնական պատկեր: Կադրի արտահայտչական պատկերի դասավորության կարևոր օրինաչափություններից մեկը համարվում է մոնտաժի շարժումը:

ՖՈՏՈԿՈՄՊՈԶԻՑԻԱ
Կոմպոզիցիա՝ հունարեն նշանակում է հորինել, ստեղծագործել և կապել: Կոմպոզիցիան դա մարդկանց, իրերի, առարկաների դասավորությունն է կադրի սահմաններում։ Կոմպոզիցիան արվեստագետի հիմնական զենքն է, որի միջոցով նա ստեղծում է պատմություն, որտեղ պատկերի բոլոր մասերի գումարը տալիս է մի ամբողջականություն և հանդիսատեսին հաղորդում իր միթքը:Ստեղծագործական կոմպոզիցիան հիմնականում գաղափարն է, որը արտահայտվում է կադրի մեջ և իր պարզությամբ հասցնելով դիտողին՝ բացում է նկարիչի մտահաղացումը: Որքան մեծ է նկարի գաղափարը, այնքան մեծ կլինի նկարը որպես արվեստ: Ժամանակակից արվեստում կոմպոզիցիայի միջոցները չեն սահմանափակվում թեմայի խիստ սխեմայի դասավորությամբ, ինչպես դա արվում եր շատ դարեր առաջ՝ կազմակերպված արտահայտչական էլեմենտներով, կամ ծառայում անխախտության կլասիկ օրենքներին: 19-րդ դարի կեսերին պարտադրողական մեռած կանոնները իմպրիսյանիստների շնորհիվ քանդվեցին հանուն ազատ ստեղծագործության:
Ժամանակակից կոմպոզիցիայի հասկացության մեջ մտնում է նաև լուսային որոշումը, գծային և օդային տարածությունը, չափը, գունային երանգի սահմանազատումը, շարժումը և այլն…:
Կինոյում կոմպոզիցիան արտահայտչական էլեմենտների կարգավորումն է ոչ-թե հարթության վրա, ինչպես գեղանկարչության մեջ է, այլ ռեալ տարածության մեջ:
Կոմպոզիցիայի էլեմենտները իրական առարկաներն են, շրջապատող իրականությունը, կենդանի մարդը և նրանց գործուղությունը: Կոմպոզիցիայի հիմնական բաղադրամասերը գործող օբյեկտներն են, որոնք իրականօրեն կանգնած են ապարատի արջև, և կինոօպերատորը իր ցանկությամբ դասավորում է տարածության մեջ: Կոմպոզիցիան կառուցելիս օպերատորի համար շատ կարևոր է առարկաների լուսավորությունը: ԿԻնոկոմպոզիցիայի կարևոր հատկություններից մեկն էլ կադրի դինամիկան է: Կինոֆիլմի կոմպոզիցիան ոչ-թե պատկերի կառուցումն է առանձին կադրում, այլ ամբողջ էպիզոդը՝ամբողջ ֆիլմը: Կադրի առանձին կոմպոզիցիայից մինչև ֆիլմի ընդհանուր կոմպոզիցիան պետք է ենթարկվեն ողջ ֆիլմի գեղարվեստական առաջադրանքին:
ԿԻնոկոմպոզիցիայում մեծ դեր է կատարում պատկերի չափսը: Կինոյում օկտագործվում են տերմիններ՝խոշոր պլան, միջին պլան, ընդհանուր պլան, դետալ և այլն…:
1 ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ՊԼԱՆ
Ընդհանուր պլանի շնորհիվ տեսնում ենք մեզ շրջապատող առարկաները, տեղանքը, որտեղ կատարվում է գործողությունը:
2 ՄԻՋԻՆ ՊԼԱՆ
Միջին պլանի շնորհիվ, նկարվող օբյեկտը մոտեցնում ենք հանդիսատեսին: Երևում են մարդկանց դեմքերը՝նրանց գործողությունները:
ԽՈՇՈՐ ՊԼԱՆ
Խոշոր պլանով ցույց ենք տալիս մարդկանց միմիկաները, բացահայտում նրանց նեքնաշխարհը:
ԴԵՏԱԼ
Դետալը խոշոր պլան է, որով ցանկանում ենք ուշադրություն հրավիրել այդ դետալին:
Կադրի կոմպոզիցիան կառուցելիս, միշտ պետք է հաշվի առնել,թե ինչպիսին է եղել առաջին կադրը և ինչպիսին պետք է լինի հաջորտը:

ՖՈՏՈՌԵՊՈՐՏԱԺ
Ռեպորտաժ (ֆրանս. reportage, անգլ. report- հաղորդել), տեղեկատու-ինֆորմացիոն ժանր ժուռնալիստիկայում, որն անմիջականորեն և օպերատիվ ներկայացնում է այնպիսի իրադարձություն, որի ականատեսն է հեղինակը։ Մամուլի, ռադիո-հեռուստատեսային ռեպորտաժները լինում են իրադարձային, թեմատիկ (տարբեր ժամանակներում, բայց նույն թեմային վերաբերող իրադարձությունների միավորում)։ Լրագրային ռեպորտաժը սովորաբար ուղեկցվում է լուսանկարներով։Ռադիոյով հաղորդվող ռեպորտաժում մշտապես պահպանվում է իրադարձությունների Ժամանակագրությունը։ Հեռուստատեսային ռեպորտաժը հաճախ է վերաճում դեպքերի մեկնաբանության։ Մարքսիստական ժուռնալիստիկայում ռեպորտաժը ճշմարտացիորեն տեղեկացնում է հասարակական-քաղաքական, տնտեսական և մշակութային կյանքի իրադարձությունների մասին։ Բուրժուական ժուռնալիստիկայում ռեպորտաժը սովորաբար սենսացիոն, արտառոց դեպքերի մատուցման ժանր է։
Ռեպորտաժային նկարահանումը լուսանկարչության մեջ, բարդ նկարահանվող տեսակ է, որի համար պետք է ունենալ փորձ:

Ռեպորտաժ տերմինն ունի մի քանի իմաստ. այն  ծագել է լատիներեն  ռեպորտաժ բառի  ընդհանուր իմաստից, որն արտահայտում է փոխանցել, հաղորդել, պատմել, պատկերել և նման բառերի ընդհանուր իմաստը:
Ինչպես և նախկինում, ներկայում ևս, ֆոտոռեպորտաժ է կոչվում նորություն հաղորդող ցանկացած լուսանկարների շարք: Այն  լուսանկարչին հնարավորություն է տալիս իրադարձությունը պատկերել որպես ականատես և մասնակից, պատկերել այնպես, որ դիտողը ևս մասնակից դառնա տվյալ իրադարձությանը:
Ռեպորտաժը աշխատանք է նորությունների հետ, որը  ծավալվում է կոնկրետ ժամանակահատվածում: Դրա առանձնահատկությունը մեծապես կախված է իր առջև դրված նպատակից,  հեղինակի առջև դրված խնդիրներից և յուրահատկությունից:  Ռեպորտաժը պատմություն է, որի դեպքում լուսանկարիչը պետք է կարողանա այդ  պատմությունը պատկերել վառ արտահայտիչ, հետաքրքիր, տպավորիչ՝ իրադարձության մասին լիարժեք պատկերացում կազմելու համար:
Ռեպորտաժը լուսանկարչության առավել բարդ տեսակներից  է, այն իրադարձության անմիջական արդյունքն է՝  հրատապ լուսանկար՝ հանրային կարևոր, նշանակալի  թեմայով:
Ռեպորտաժի հիմքում ընկած փաստերի և երևույթների բնույթը ամենից առաջ կախված է իրադարձությունից. այսինքն՝ այն փաստից, որն արտացոլում է իրադարձության զարգացման ողջ  ընթացքը: Ռեպորտաժի թեմատիկան  բազմազան է, սակայն ռեպորտաժի գլխավոր թեման ճիշտ ժամանակի պատկերումն է: Ռեպորտաժի յուրահատկությունը դրա հիմքում ընկած  իրադարձության բնույթն է, որը պայմանավորված է իրականության շարժման և զարգացման մեջ արտացոլելու հնարավորությամբ: Հենց դրանով էլ որոշվում է ռեպորտաժի ամենակարևոր առանձնահատկություններից  մեկը՝ դինամիկությունը: Ռեպորտաժի դեպքում բացառվում է, որ օբյեկտը նախապես պատրաստվի դրան, հակառակ դեպքում  ռեպորտաժը կորցնում է իր ճշմարտացիությունը:
Թեև ռեպորտաժը ենթադրում է սյուժեի անմիջական ընտրություն, սակայն չի բացառվում հեղինակային մոտեցումը, սեփական ընտրությունը և թեմայի լուծումը: Լուսանկարչի տրամադրության տակ է նկարահանման կետի ընտրությունը, ռակուրսը, լուսավորության պայմանները և լուսաֆիլտրերը: Ֆոտոռեպորտաժը պետք է փոքրիկ պատմություն լինի՝ լուսանկարում պատկերված դեպքի մասին, որի մի մասը հանդիսատեսը տեսնում  է, իսկ մյուս մասը ստեղծում  է իր երևակայության մեջ: Ֆոտոռեպորտաժի շնորհիվ դիտորդը կարող է պատկերացում կազմել հեղինակի նկարագրած  առարկաների, դեպքերի մասին, իսկ այդ ամենը հասանելի է դառնում միայն դետալ առ դետալ, մանրամասն աշխատանքի շնորհիվ: Լավ ֆոտոռեպորտաժը տպավորություն  է ստեղծում այնպես, որ դիտողին կարող է թվալ, թե ինքն անձամբ մասնակցում էր իրադարձությանը: Լուսանկարիչն իր ռեպորտաժում պատկերում է միայն ու միայն իրականությունը: Ռեպորտաժային լուսանկարի դեպքում իրադարձությունների կեղծումը ընդունելի չէ, և լուսանկարի հաջողությունը մեծ մասամբ կախված է լուսանկարչի հետևողականությունից, սուր տեսողականությունից և օպերատիվությունից:

Ֆոտոռեպորտաժի էտապները

Ֆոտոռեպորտաժի ժամանակ աշխատանքը բաժանվում է երկու մասի` նախապատրաստական աշխատանք և նկարահանում: Նախապատրաստական շրջանն ունի կարևոր նշանակություն, քանի որ հենց այդ ժամանակ է դրվում ակնարկի հիմքը` ապահովելով նրա ճիշտ լուծումը: Լուրջ նախապատրաստական աշխատանքներից էլ հենց կախված է ֆոտոռեպորտաժի հաջողությունը: Նախապատրաստական աշխատանքն իր մեջ ներառում է թեմայի ընտրությունը, ծանոթությունը թեմային, գաղափարի որոշումը, տեխնիկական միջոցների նախապատրաստումը:
Լուսանկարիչը թեման ընտրելուց հետո պետք է ծանոթանա թեմայի նյութին: Ֆոտոակնարկի գաղափարը դա հեղինակի միտքն է՝ արտահայտված լուսանկարների և դիմանկարների գործողություններում:
Ֆոտոռեպորտաժը պետք է ցույց տա, պատմի, թե որտեղ են կատարվում գործողությունները, ինչ և ով է կատարում: Բացի որտե՞ղ, ի՞նչ և ո՞վ հարցերից, լուսանկարիչն իր աշխատանքով  պետք է պատասխանի նաև ինչո՞ւ, ինչպե՞ս, ինչու՞ համար հարցերին:
Օրինակ` ֆոտոռեպորտաժ շինարարության մասին- սցենարական պլան.
1. Պատկեր, որը ներկայացնում է և միաժամանակ բնութագրում է գործողության վայրը.
2. Շինարարության մի քանի պատկեր, որտեղ երևում է ասենք հզոր տեխնիկան, որի  միջոցով քանդվում կամ պայթեցվում  է որևէ շինություն.
3. Շինարարների մի քանի խոշոր պլաններ.
4. Շինարարներն իրենց աշխատանքում:
Անկախ նրանից, թե ինչ պլանով է նկարահանվում՝ խոշոր, միջին, ընդհանուր,  ինչ մտքային լուծում էլ որ կատարվի, կարևոր նախապայմանը մարդու ճշգրիտ, վավերագրական ներկայացումն է լուսանկարում:

Ֆոտոռեպորտաժի հասցեն

Ճիշտ լուսանկարը պատկերացում է տալիս,  թե որտեղ է կատարվում գործողությունը կամ իրադարձությունը. այն աշխատանք է, որը մատնանշում է գործողության ճշգրիտ հասցեն, կոնկրետ տեղը: Ֆոտոակնարկում այդպիսի հասցե հաճախ հանդիսանում է բնապատկերը: Բնապատկերից պարզ  է դառնում բնության գեղեցկությունը,  տարածքի յուրահատկությունները, աշխարհագրական դիրքը և դրան բնորոշ մանրամասներ:
Բնապատկերում կարող է ներկա լինել մարդը, բնապատկերի ֆոնի վրա կարող է կատարվել գործողություն կամ իրադարձություն, որն էլ ավելի խոսուն է դարձնում աշխատանքը: Ֆոտոակնարկում ինչպիսի լուծում էլ ունենա բնապատկերը, միևնույն է այն պետք է ունենա որոշակի իմաստ, պետք է ենթարկվի ֆոտոակնարկի գլխավոր մտահղացմանը՝ օգնի հասկանալու դրա իմաստը:
Ռեպորտաժային նկարահանում
Ռեպորտաժը լուսանկարչության առավել բարդ տեսակներից է: Ռեպորտաժը դա իրադարձության անմիջական արդյունքն է, հրատապ լուսանկար հանրային կարևոր թեմայի վերաբերյալ:Դա ճշմարտացի փաստաթուղթ է մեր իրականության իրադարձությունների տեղեկացնող: Ռեպորտաժի թեմատիկան շատ բազմազան է, բայց ռեպորտաժի գլխավոր թեման մեր ժամանակակցի պատկերն է աշխատանքում , արվեստում, կյանքում, կենցաղում: Հիմնական խնդիրը կյանքում տեսնել գլխավորը, ժամանակակիցը, նորը: Բացառվում է երբ օբյեկտը նախապես պատրաստվում է, դրանով ռեպորտաժը կորցնում է իր ճշմարտացիությունը: Չնայած ռեպորտաժը ենթադրում է սյուժեի անմիջական ընտրություն, բայց չի բացառվում հեղինակային մոտեցում, սեփական ընտրություն և թեմայի լուծում: Լուսանկարի տրամադրության տակ է նկարահանման կետի ընտրությունը, ռակուրսը, լուսավորության պայմանները, լուսաֆիլտրերը:
ԿԻՆՈԼՈՒՍԱՎՈՐՈՒԹՅՈՒՆ
Կինոօպերատորի համար լուսավորությունը հանդիսանում է մի միջոց, որով նա կարողանում է վերարտադրել գեղարվեստական մտահաղացումը: ԿԻնոօպերատորի պրակտիկայում կադրի կոմպոզիցիան և լուսավորությունը խստորեն կապված են միմյանց հետ: Կադրի կոմպոզիցիան և լուսավորությունը կարելի է այնպես կառուցել,որ հանդիսատեսը առաջին հերդին տեսնի կարևոր սյուժետային էլեմենտները: Լույսի հետ աշխատելիս օպերատորը պետք է հաշվի առնի դրամատուրգիայի պահանջները: Օպերատորը լուսային էֆֆեկտներ ստեղծելիս պետք է հաշվի առնի ի՞նչ զգացմունք և իմաստ է ուզում արդնացնել հանդիսատեսի մոտ:
Ֆիլմի գործողությունները կարող են տեղի ունենալ տարվա տարբեր եղանակներին, օրվա տարբեր ժամերին, արևոտ կամ անձրևային պայմաններում : Օրվա տարբեր ռեժիմներին և գիշերը: Նկարահանումները կարող է տեղի ունենալ բնակարանում, տաղավարում, փողացում,անտառում և այլն…Օպերատորը պահպանելով լուսային բոլոր էֆեկտները, հանդիսատեսին կարող է ներկայացնել համոզիչ կադր:
Ինչպիսի լուսավորություն էլ,որ օպերատորը կառուցի,միշտ պետք է հաշվի առնի,որ կինոյում օբյեկտը շարժվում է և տվյալ լուսավորությունը պետք է շարունակական լինի ամբողջ էպիզոդի համար:
Օպերատորը, ստեղծագործական հանձնարարություն կատարելիս գործ է ունենում չորս բնութագրող լուսավորության հետ.
1Լուսավորություն,որը նկարում է օբյեկտը.
2 Ստվերի ուղղությունն ու երկարությունը.
3 Լուսավորության կոնտրաստը.
4 Գույնի լուսային սպեկտրալ կառուցվածքը / K/
Լուսավորության այս չորս տեսակը, նատուրայում մշտապես փոփոխական է: Բնական լույսի քանակն ու որակը հիմնականում կախված է օդային մթնոլորտից: Հողին մոտիկ շերտը կոչվում է/ Տրոպոսֆերա/: Մթնոլորտային շերտը տարբեր ժամանակ տարբեր խտություն է ունենում: Երբեմն այն հասնում է 7-ից 9-ը մետրի: Այս շերտում են կազմավորվում ձյունը, անձրևը և բնության լուսային բոլոր էֆեկտները՝ մարախուղ, կայծակ և այլն…:
Հաշվի առնելով բնական լույսի բոլոր էֆեկտները, օպերատորը ինտերերում և տաղավարում նկարահանելիս, պետք է հաշվի առնի բնական լույսի օրենքները:
ՀԵՌԱՆԿԱՐ
Արտահայտչական արվեստում հեռանկարային պատկեր անվանում են պատկերի այն մեթոդը, որը նկարի հարդության վրա առարկաները ըստ թեմայի, դիտման կետից թվում են աստիճանաբար փոփոխական՝ մեծությունը մաքրությունը, ձևը և գույնը:

 

ՆԿԱՐԱՀԱՆՈՒՄ ՏԱՂԱՎԱՐՈՒՄ/գօրծնական աշխատանք/

ԳԻԾ ԵՎ ԳԾԱՅԻՆ ԿԱՌՈՒՑՈՒՄ
Նայելով պատկերին հանդիսատեսը ընկալում է առարկայի մեծությունն ու ձևը՝տարածության մեջ:Տարբերում է գույների հարաբերակցությունը, գունազանությունն ու գիծը:
Ի շնորհիվ գծային հեռապատկերի հանդիսատեսը ընկալում է տարածությունը, որոշում իրարից աստիճանաբար հեռացող առարկաները առանձին-առանձին և զգում նրանց միջև եղած կապը:
Գծերը իրենց ձևով և ուղղությամբ լինում են՝ուղիղ, թեք, զիկզակաձև, կոր, սահուն և կտրուկ: Յուրաքանչյուր գիծ կոմպոզիցիայում թողնում է որոշակի տեսողական տպավորություն, հետևաբար պատկերը կառուցելիս պետք է այն հաշվի առնել:
Մեզ շրջապատող բնությունը արտահայտված է տարբեր գծային տեսքով՝ծովը, դաշտը,ճանապարհը,ծառերը,շենքերը, գործարանի խողովակները, սարերը և այլն…
Արտահայտչական արվեստում գծային երևույթը պատկերված է նկարի հարդության վրա,ինչը հանդիսատեսի մոտ առաջացնում է ինչ-որ վիճակ և զգացմունք: Զգացմունքը առաջանում է հիմնականում ստեղծագործության բովանդակությունից, հատկապես եթե պատկերը կառուցված է լինում գծային կառույցի ճիշտ զուգակցմամբ:
Գծային կապակցումը ինչպիսին մենք տեսնում ենք կյանքում, այն ներդնելով արտահայտչական արվեստում կարող ենք արտահայտել և բնութագրել այս կամ այն վիճակը:
ԶԻԳԶԱԿԱՁԵՎ ԳԻԾԸ-արթնացնում է անհանգիստ վիճակի ընկալում: Օրինակ, երբ աչքը անընդհատ շարժվում է փոխելով իր դիրքը, կամ փոթորկվող ծովը, կայծակը և այլն…
ՀՈՐԻԶՈՆԱԿԱՆ-ուղիղ գիծը, աչքը ընկալում է հանգիստ, առանց ցնցումների և ուղղությունների փոփոխման: Օրինակ արտը կամ հանդարտ ծովը:
ՈՒՂՂԱՀԱՅԱԾ-գիծը տալիս է բարձրության, ձգվածության և հանդիսավորության տպավորություն: Օրինակ ծառերը, շենքերը, զինվորական շարքերը:
ԱՆԿՅՈՒՆԱԳԻԾԸ-շեշտադրում է շարժումը և մեր աչքին թողնում անկայուն տպավորություն:
Արտահայտչական կոմպոզիցիայում գծային դասավորությունը հանդիսանում է հիմնական էլեմենտներից մեկը: Այն կապում է անջատված էլեմենտները հաղորդելով պատկերին ամրություն և ամբողջականություն, միջամտելով նկարիչի հիմնական մտահաղացման ընկալմանը:Միևնույն առարկաները ենթարկելով տարբեր գծային դասավորության կարող են մեր կողմից ընկալվել տարբեր և հաղորդել տարբեր արտահայտչական որակ: Գծի բնորոշումը, ինչպես նաև գծային դասավորությունը կարող են մեր աչքին արթնացնել տարբեր շարժումներ:

Ստեղծագործական կոմպոզիցիան հեղինակի գեղարվեստական արտահայտչամիջոցի գիտակցական արտահայտությունն է, որտեղ հավաքված են բոլոր էլեմենտները և ոչ-թե առարկաների գծային դասավորության երկրաչափական ձևը:
ԿԱԴՐԻ ՀԱՎԱՍԱՐԱԿՇՌՈՒԹՅՈՒՆԸ
Կադրի հավասարակշռությունը ցույց է տալիս պատկերի կայունությունն ու նրա ավարտուն լինելը:
Տեսողական հավասարակշռությունը՝ կադրի և ձախ և աջ մասում, աչքը մշտապես զգում է: Հավասարակշռության հասարակ ձևը սիմետրիկ կադրն է, որտեղ օպտիկական առանցքի երկու կողմերում առարկաները երևում են հավասար: Սակայն դա չի նշանակում, որ սիմետրիա ասելով պետք է հասկանանք հայելային արտացոլում: Հայելային սիմետրիկ կադր միշտ չէ-որ կարելի է կառուցել:
Մեզ շրջապատող ռեալ իրականությունը բազմազան է:Այն հարուստ է տարբեր առարկաների
և ֆորմաների գծագրություններով և գունային երանգներով, ինչը հարկավոր է պահպանել լուսանկարչության մեջ:Առարկաների սիմետրիկ հավասարակշռության հանդիպում ենք ճարտարապետության մեջ: Սակայն այստեղ պետք է հաշվի առնել լուսատոնային որոշումը:
Կադրի հավասարակշռության կարող ենք հասնել հայացքի ուղղության շնորհիվ:

Եթե մարդը գտնվում է կադրի մի անկյունում և նայում է դիմացը, որը դատարկ տարածություն է,ապա կադրի հավասարակշռության մենք հասնում ենք հայացքի շնորհիվ:Իսկ եթե կադրի անկյունում կանգնած մարդը մեջքով կանգնած լինի բաց տարածությանը, այդ դեպքում կադրը կկորցնի հավասարակշռությունը: Եթե մեջքով կանգնած կնոջ վզնոցը քամու շնորհիվ տարածվի դեպի կադրի ազատ տարածք, ապա մեր աչքը դեմքից կսահի դեպի կադրի բաց տարածք և այդ տարածքում վզնոցի շնորհիվ կհասնենք կադրի հավասարակշռության: Կադրի հավասարակշռության կարելի է հասնել նաև քամու միջոցով:

Հավասարակշռությունը պատկերին տալիս է ամբողջականություն և միասնություն: Կադրի հավասարակշռությունը մեզ հասնում է տեսողական օպտիկական հատկության շնորհիվ, որտեղ և բացահայտվում է միտքը և գործողությունը՝կադրում պատկերվող մարդկանց և նրանց կապը շրջապատող իրականության հետ:
Հավասարակշռությունը միայն կադրի կայունությունը չէ որտեղ առարկաները, կամ լուսավոր հետքերը, հավասարապես են դասավորված: Հավասարակշռությունը մտքի ավարտն է: Այստեղից հետևություն որ հավասարակշռությունը կարող է լինել ոչ կայուն: Կարևորը պատկերի ամբողջական և ավարտուն վիճակն է:

ՆԿԱՐԱՀԱՆՈՒՄ ՆԱՏՈՒՐԱՅՈՒՄ/գործնական աշխատանք/

ԿԱԴՐԻ ԳԱՂԱՓԱՐԸ
Պատկերի ամբողջական ըմբռնումը կախված է կոմպոզիցիայից: Առանց կոմպոզիցիայի պատկերի ընկալման ամբողջականությունը հանդիսատեսի մոտ կմնա անավարտ, թերի և պատկերում կբացակայի հեղինակի միտքը և կերպարների արտահայտությունը:
Եթե կադրում, երկու առարկա հավասարապես ուշադրություն են հրավիրում իրենց վրա, ապա հանդիսատեսի մոտ, այն ընկալվում է կրկնակիօրեն և շեղում նրան կողմնորոշումից: Նկարին նայելիս հանդիսատեսը պետք է հասկանա պատկերում որն է գլխավորը և որն է նրա միտքը: Ճիշտ է պատկերում կարող է լինել շատ առարկաներ, սակայն նրանք պետք է կատարեն գլխավոր առարկայի նկատմամբ լրացման դեր՝օգնողի դեր:
Եթե կադրում մի քանի պայծառ լուսային կետեր հավասարապես են ընկնում մեր աչքին ապա կարող ենք ասել, որ կադրում չկա ամբողջականություն: Հիմնականում ավելի պայծառ լուսավորում են կադրի գլխավոր առարկան, որտեղ հիմնական գաղափարն է՝միտքը:
Հանդիսատեսի մոտ, կադրի ամբողջական ընկալումը կլինի այն ժամանակ, երբ նկարում ակնհայտ կերևա գծային ճիշտ դասավորությունը, երանգային և լուսային որոշումը, ինչպես նաև էլեմենտների փոխկապակցությունն ու հավասարակշռությունը:
ԵՐԱՆԳ
Տարածության մեջ բոլոր առարկաները լինում են եռաչափ: նրանք նյութական են և լրացուցիչ ունեն՝ծավալ, կշիռ, ֆակտուրա ինչպես նաև գույն և երանգ: Յուրաքանչյուր առարկա իրեն հատուկ, ունի համապատասխանող գույնի ինտենսիվություն: Եթե ասում ենք, որ առարկան ունի կապույտ գույն, դա չի նշանակում, որ կապույտ գույնը չունի իր երահգները: Այն կարող է լինել, մուք կապույտից մինչև բաց կապույտ,կախված լուսավորությունից, լույսի կլանումից կամ լույսի անդրադարձումից:
Սև-սպիտակ լուսանկարում մենք պատկերում ենք բոլոր գունային գամմանները՝սևից –սպիտակ: Այդպիսի պատկերի պայմանականությունը ունի հատկություն որտեղ զգացվում են գունային երանգները:
Երանգ ասելով հասկանում ենք գույնի ուժը, իսկ սև-սպիտակ լուսանկարում երանգը պատկերված է սանդղակի վրա, որտեղ երանգը ընդգծվում է սևից- սպիտակ:
Երանգը, առարկայի գույնի հաղորդումն է, գույնի պայծառության հարաբերությունը և նրա լուսավորվածությունը բնության մեջ: Առարկայի տեսանելիությունը, որը ներկված է ինչ-որ գույնով, իրարից տարբերվում են՝մատերիայի տեսակով,գույնի մաքրությունով, արտացոլման և կլանման հատկությունով: Բոլորից լուսավոր մեր աչքին երևում է դեղին գույնը, որի ալիքային երկարությունը գտնվում է 556 միլի միկրոն տարածքում:
Աստիճանավորման և նրբերանկության փոփոխումը սևից- սպիտակ կարող է լինել անսահման:
Մարդու աչքը կարող է տարբերել մինչև 300 երանգային սանդղակ աստիճան: Սակայն ճիշտ ընկալելու համար բավական է 24 երանգ: Հաճախ արտահայտչական պատկերում հանդիպում ենք մի քանի գերիշխող երանգների, ինչի պատճառով պատկերը խճճվում և վեր է ածվում գունային քաոսի: Պատկերը պետք է ունենա մեկ ակտիվ երանգ, իսկ մյուս երանգները պետք է ծառայեն նրան: Այս դեպքում գերիշխող երանգը կբնորոշի ստեղծագործության հիմնական գաղափարը:
Եթե ամբողջ պատկերը մոխրագույն է կամ սպիտակ, ապա այն կերևա անաշխույժ և անգույն: Բավական է հայտնվի մոխրագույն պատկերում սպիտակ կետ, իսկ սպիտակ պատկերում՝ սև կետ, պատկերը միանգամից կաշխուժանա:
Տեսողական տպավորությունը,որը ստանում ենք պատկերից, կախված է կադրի չափսից, որտեղ գերիշխում են յուրահատուկ երանգները և այդ երանգների կոնտրաստի մեծությունից:
Օրինակ-լուսավոր հետքը գտնվելով մուք գույնի հարևանությամբ երևում է ավելի պայծառ, իսկ մոխրագույն պատկերի մոտ, այն կկորցնի իր պայծառությունը:Այս օրինակից երևում է, որ առարկայի պայծառությունը փոփոխության է ենթարկվում ֆոնի երանգի հաշվին: Ֆոնի երանգից կախված է նաև առարկայի ճկունությունը, ծավալը և ուռուցիկությունը: Երանգային կոնտրաստը հզորացնում է պատկերի գծավոր ուրվագիծը, իսկ փափուկ երանգային որոշումը, մեծացնում է առարկայի ճկունության ընկալումը:
Օրինակ-Սպիտակ հեթքը մուք ֆոնի վրա կերևա ավելի մեծ, քան նույն չափսի սև հետքը, եթե այն տեղադրենք սպիտակ ֆոնի վրա:

ՕԴԱՅԻՆ ԿԱՄ ԵՐԱՆԳԱՅԻՆ ՀԵՌԱՆԿԱՐ
Առարկաները հեռանալիս կորցնում են պատկերի մաքրությունը,գծագիրը գունային խտությունը: Այս ամենը կարծես,թե պատվում են մշուշով:
Աչքի և հայեցողական պատկերի միջև ընկած այս երևույթը, որը կախված է օդի և գույնի խտությունից կոչվում է օդային հեռանկարային պատկեր:
Այստեղ տարածության խորությանը հասնում ենք, ինչպես գծային այնպես էլ օդային հեռապատկերի միջոցով:/Հեռացող ավտոճանապարհը, գնացքի հեռացող գծերի և …
Այս ամենը, կինոօպերատորը պետք է հաշվի առնի յուրաքանչյուր կադրը ստեղծելիս: Կինոօպերատորը օգտվելով տեխնիկական միջոցներից, կարող է նկարել առարկաների շարժումը տարածության մեջ՝ կառուցելով դինամիկ պատկեր: Այս երևույթը տարբեր օբյեկտիվներ օգտագործելիս կարող են ստանալ հետաքրքիր լուծումներ:
Օդային միջավայրում առարկաները պատվում են մշուշով և փառով, որն էլ փափկեցնում է առարկաների կտրուկ ուրվագիծը: Այս երևույթը կոչվում է օդային տարածություն:
Առարկաները մեր տեսողությունից հեռանալիս, իշնորհիվ օդի խտության, կորցնում են գույնի պայծառությունը: Այսպիսով փոխվում է առարկայի երանգը
Գույները, որոնք մոտիկ են երկնքի գույնին թվում են օդային, թափանցիկ և թեթև: Իսկ հողին մոտիկ գույները մեզ հիշեցնում են ծանր, խիտ և ոչթափանցիկ: Ինչպես երանգային, այնպես էլ գծային տարածությունը տալիս է տեսողության ընկալման հնարավորություն, պատկերի հարթության վրա եռակողմ տարածության ընկալում: Եթե պատկերում բացակայում է լուսավոր արտահայտված գծային տարածությունը, ապա օգնության է հասնում օդային կամ երանգային տարածությունը, որտեղ երանգի աստիճանավորումը աչքը տանում է դեպի խորություն:Գիծը և գծային տարածությունը որոշում են տարբեր հեռավորության վրա գտնվող առարկաների դասավորությունը, իսկ օդային կամ երանգային տարածությունը ընդունված է տարբերել պլաններով: Երանգային գամման իր բոլոր կոմբինացիաներով հանդիսանում է ընդամենը միջոց, որոշելու պատկերի արտահայտչամիջոցը և այն երբեք չի հանդիսանում ինքնանպատակ: Օգտագործելով արտահայտչական միջոցները բացահյտում ենք թեման և արդյունքում ստեղծագործությունը դառնում է լիարժեք արվեստ:

ԲՆԱՆԿԱՐ
Բնանկար (ֆրանսերեն՝ paysage, pays — երկիր, տեղանք), տեսարան կամ որևէ տեղանքի պատկեր է, գլխավորապես գեղանկարչության և գրաֆիկայի մեջ, ինչպես նաև գեղարվեստական ստեղծագործություն, որի պատկերման առարկան բնությունն է։
Արտահայտչական արվեստում բնանկարը ընդունված է հասկանալ որպես բնության գեղարվեստական միջոց: Բնանկարը կարող է լինել պատկերի հիմնական թեման, իսկ մարդկանց մասնակցության դեպքում հանդիսանալ որպես ֆոն:Առաջին լուսանկարիչները բնանկար նկարելիս օգտագործում էին փափկեցնող միջոցներ, փորձում էին լուսանկարը նմանեցնել կտավներին:Դրանով նրանք ուղղակի կրկնում էին իմպրիսյոնիստներին: Բնության պատկերը լուսանկարչության մեջ պետք է առանձնանա իր կոնկրետությամբ, պետք է հաղորդի բնության տրամադրությունը՝տվյալ պահին, ցույց տա տեղանքը,ժամանակը և աշխարհագրական վայրը,դիրքը: Կադրին գեղարվեստական արժեք հաղորդելու համար պետք է հասկանալ, ինչպիսի լուսավորության դեպքում կարելի է նկարն ավելի արժեքավոր դարձնել: Պետք է հաշվի առնել գծային և երանգային դասավորությունը: Հանդիսատեսը նկարին նայելիս պետք է զգա պատկերից եկող բնության շունչը, ժամանակը, եղանակն և այլն…:Բնապատկերում, մարդու ներկայությունը փոխում է նկարի իմաստը: Երբ մարդը
բնանկարում փոքր տեղ է զբաղեցնում, այդ դեպքում մարդը դառնում է բնանկարի մասնիքը, իսկ, երբ մարդը առաջին պլանում է և զբաղեցնում է ավելի մեծ տարածք, քան բնությունը, այդ դեպքում բնությունը կատարում է ֆոնի դեր:

ՌԱԿՈՒՐՍԻ ԳԵՂԱՐՎԵՍՏԱԿԱՆ ԻՄԱՍՏԱՎՈՐՈՒՄԸ
Կադրի կոմպոզիցիան համարվում է լիարժեք, եթե տեսողական անկյունը ճիշտ է հաշվի առնված: Տարածության մեջ առարկաների դասավորությունը դիտման ճիշտ անկյան դեպքում կունենա գեղարվեստական արժեք: Լուսանկարչության մեջ հեռանկարի երևույթը կախված է օբյեկտիվի տեսողական անկյունից և կիզակետային հեռավորությունից:Այսպիսով պատկերի գծային դասավորվածությունը որոշվում է օբյեկտիվի տեսողական անկյունից: Կամերայի շարժումը ուղղահայաց կամ հորիզոնական ուղղությամբ, կփոխվի առարկաների դասավորվածությունը: Հետևաբար կփոխվի նաև գծային պատկերը: Չմտածված հեռանկարային պատկերի կառուցումը, և դիտման անկյան ոչ ճիշտ ընտրությունը հանդիսատեսի մոտ կառաջացնի պատկերի նկատմամբ ոչ ճիշտ պատկերացում: Տեսողության անկյունը ճիշտ որոշելու դեպքում, առարկաները ավելի լավ կընդգծվեն և ավելի արտահայտիչ կլինի պատկերը :

ՆԿԱՐԱՀԱՆՈՒՄ ՆԱՏՈՒՐԱՅՈՒՄ/գործնական աշխատանք/

ԺԱՆՐԱՅԻՆ ՆԿԱՐԱՀԱՆՈՒՄ
Նկարահանման այս ոճը ավելի աշխատատար է, քան ռեպորտաժը: Այս ոճի նկարները ունենում են անվանումներ: Ժանրային նկարներում արտահայտվում է մարդու իրավիճակը տվյալ պահին: Դա մեզ շրջապատող իրականության մի պահն է, դա մի փոքր պատմություն է, որի շարունակությունը մնում է մեր երևակայության մեջ: Այս ժանրը բեմադրություն չի սիրում:

ՆԱՏՅՈՒՐՄՈՐՏ
Նատյուրմորտը կերպարվեստի ժանր է. պատկերում է անկենդան առարկաներ (կահ-կարասի, սպասք, մրգեր, բանջարեղեն, ծաղիկներ, ձկներ,
մասնագիտական պիտույքներ և այլն):

«Նատյուրմորտը» ֆրանսերեն է. նշանակում է մեռած բնություն: Նատյուրմորտի մոտիվները՝ որպես կոմպոզիցիայի մանրամասեր, գոյություն են ունեցել հինարևելյան, անտիկ և միջնադարյան արվեստներում: Նատյուրմորտը՝ որպես ինքնուրույն ժանր (գլխավորապես հաստոցային գեղանկարչության մեջ), սկզբնավորվել է նոր ժամանակի եվրոպական արվեստի կազմավորմանը զուգընթաց: Վերածննդի շրջանի իտալացի, մասնավորապես նիդեռլանդացի վարպետներն իրենց աշխատանքներում կարևորել են նյութական աշխարհը, իրերի զգայական գեղեցկությունը:
XVII դարի նիդեռլանդական նատյուրմորտը բացառիկ մշակութային երևույթ է, որն ազդել է եվրոպական գեղանկարչության հետագա զարգացման վրա: Այդ ժանրի առաջին տեսակներից են ծաղիկներով նատյուրմորտները. առանձնանում են հատկապես Ամբրոսիուս Բոսհարտ Ավագի և Բալթազար վան դեր Աստի գործերը: Ավելի ուշ այդ տեսակը զարգացրել է Յան Դավիդս դե Հեմը: Ծաղիկներով նատյուրմորտի տարածվածությունը պայմանավորված էր նիդեռլանդական կենցաղի առանձնահատկությամբ (սերը ծաղկանոցների, այգիների, տնային բույսերի նկատմամբ): Նիդեռլանդներում տարածված էր նաև «գիտական» նատյուրմորտը (սկզբնավորվել է Լեյդեն քաղաքում), որի վարպետներից են Պիտեր Սթենվեյքը և Դավիդ Բայլին: «Գիտական» նատյուրմորտում առկա են հնարքներ, որոնք ստեղծում են տեսողական խաբկանք:
Նատյուրմորտը՝ որպես գեղանկարչության ժանր, սկզբնավորվել է իտալացի նկարիչ Յակոպո դե Բարբարիի «Նատյուրմորտ» (1504 թ.) աշխատանքով, սակայն առավել տարածվել է XVI դարի 2-րդ կեսին և XVII դարի սկզբին: Իտալական նատյուրմորտի զարգացմանը նպաստել են Կառավաջոյի նորարարական բարեփոխումները, որոնց ազդեցությունը նկատելի է նաև իսպանական նատյուրմորտներում:
XVII դարի վերջին ֆրանսիական նատյուրմորտներում գերիշխել են պալատական արվեստի դեկորատիվ սկզբունքները: XVIII դարում այդ ժանրի ամենաակնառու ներկայացուցիչը Ժան-Բատիստ Սիմեոն Շարդենն է: XIX դարում նատյուրմորտի զարգացման ընթացքը նախանշել են տարբեր ժանրերով ստեղծագործող գեղանկարիչներ, իսկ վերելքը պայմանավորել են ուշ իմպրեսիոնիզմի վարպետները: Դարավերջին Վինսենտ վան Գոգն իր գործերով ընդարձակել է նատյուրմորտի սահմանները:
Ժանրի զարգացմանը նպաստել են նաև XX դարի նկարիչները՝ Պաբլո Պիկասսոն (Ֆրանսիա), Ջորջո Մորանդին (Իտալիա), Դավիդ Սիկեյրոսը (Մեքսիկա), Կուզմա Պետրով-Վոդկինը (Ռուսաստան) և ուրիշներ:
Հայկական կերպարվեստում նատյուրմորտի մոտիվներն արտացոլվել են միջնադարյան մանրանկարչության մեջ: Առաջին նատյուրմորտների հեղինակը նկարիչ Մինասն է (XVII դար): Նատյուրմորտը՝ որպես ժանր, Հայաստանում վերջնականապես ձևավորվել է XIX դարի վերջին, որի նշանավոր ներկայացուցիչը Զաքար Զաքարյանն է: XX դարում նատյուրմորտներ են ստեղծել Վարդգես Սուրենյանցը, Հմայակ Հակոբյանը, Եղիշե Թադևոսյանը և ուրիշներ: Հայ նոր գեղանկարչության մեջ ազգային նատյուրմորտը սկզբնավորվել է Մարտիրոս Սարյանի գործերով:
ԵՐԵԽԱՆԵՐԻ ՆԿԱՐԱՀԱՆՈՒՄ
Երեխաներին նկարահանելը բավականին բարդ է:Նրանք բոլորն էլ գեղեցիկ են և հմայիչ: Սակայն երեխաներին նկարելիս պետք է հաշվի առնել նրանց գործողությունը՝ վիճակը, ինչով են զբաղված նրանք:Երեխայի սովորական դիմանկարը իրենից արժեք չի ներկայացնում: Հարկավոր է որսալ պահը, երբ նրանք ինչ-որ մի հետաքրքիր բան են անում: Նրանց կապը կենդանիների կամ բնության հետ:

ԻՆՉՊԵՍ ՆԿԱՐԵԼ ԵՐԵԽԱՆԵՐԻՆ ԱՐՁԱՆՆԵՐԻ ՀԵՏ
Ինչպե՞ս հիանալի լուսանկար անել հուշարձանի հետ: Ամեն ինչ շատ պարզ է, պետք է պարզապես երեխա լինել: Նույնիսկ առանց հատուկ ջանքերի երեխաների մոտ ստացվում է գերազանց լուսանկարներ անել: 15 լավագույն կադրեր, որոնք ցույց են տալիս մանկական անմեղությունն ու անկեղծությունը:

ԻՆՉՊԵՍ ՆԿԱՐԱՀԱՆԵԼ ԿԵՆԴԱՆԻՆԵՐԻՆ
Կենդանիներին լուսանկարելը ավելի բարդ է քան մարդկանց: Կենդանիներին լուսանկարելու համար պետք է լինել համբերատար և զինված լինել լավագույն տեխնիկայով: Այս նկարահանման ձևը նման է ժանրային նկարահանման ոճին: Պետք է կանգնեցնել ամենակարևոր և իմաստով հարուստ պահերը, ինչպես այս նկարներում:

ԻՆՉՊԵՍ ՆԿԱՐԵԼ ՃԱՐՏԱՐԱՊԵՏԱԿԱՆ ԿՈԹՈՂՆԵՐԸ
Ճարտարապետություն (լատիներեն architectura), շենքեր, կառույցներ, ինչպես և դրանց համակարգով մարդու կյանքի ու գործունեության համար գեղեցիկի օրենքներով ու հարմարավետ տարածական միջավայր ստեղծելու արվեստ։ Նրա գեղարվեստական կերպարները նշանակալի դեր են խաղում հասարակության հոգևոր կյանքում։ Ճարտարապետության մեջ գեղարվեստական կերպարի ստեղծման հիմնական միջոցները տարածության ձևավորումն ու արխիտեկտոնիկան (կառուցման արվեստ) են։ Հատկապես կարևոր են կառույցի մասշտաբայնությունը և բաղադրամասերի ու ամբողջի համամասնությունը, ինչպես նաև ճարտարապետական կոմպոզիցիան (հորինվածք)՝ գործառնական և կառուցվածքային պահանջներին համապատասխան ձևերի ամբողջական գեղարվեստաարտահայտչական համակարգը։
Ճարտարապետական կոթողներ նկարելիս, պետք է օգտվել լայն անկյուն օբյեկտիվից: Ինչի շնորհիվ շենքը կնկարվի ամբողջությամբ: Ներքևի և վերևի ռակուրսը կկորցնի շինության իրական չափսը և պատկերը: Լայն անկյուն օբյեկտիվից օգտվելիս, պետք է զգուշանալ շինության դեֆորմացումից: Ճարտարապետական կոթողները նկարելիս պետք է հաշվի առնել լույսն ու ստվերը, ինչի շնուրհիվ շինությունը կստանա խորություն: Ճակատային լուսավորվածության դեպքում շինությունը կկորցնի իր խորությունն ու ծավալը:

ՍՏՈՐՋՐՅԱ ԼՈՒՍԱՆԿԱՐՉՈՒԹՅՈՒՆ
-Ստորջրյա վայրերում լավ լուսանկար նկարելու համար պետք է նախ և առաջ լավ ջրասուզորդ լինես: Հակառակ դեպքում լուսանկարիչը չի կարողանա անհրաժեշտ դիրք գրավել ու կենտրոնանալ: Լուսանկարների համապատասխան լուսավորությունն ապահովելու համար հարկ է լինում արհեստական լույսեր տեղադրել ստորջրյա վայրերում: Դրանք կոչվում են ստրոբոսկոպիկ լույսեր:
Այնտեղ յուրօրինակ լուսանկարներ ստանալու համար բացառիկ հնարավորություններ կան: —    Սկսնակ լուսանկարիչները, ովքեր զբաղվում են ստորջրյա լուսանկարչությամբ: Մինչև չսովորեք կարգին սուզվել և ջրի տակ տիրապետել Ձեր մարմնին, ֆոտոխցիկ մի՛ տարեք Ձեզ հետ ստորջրյա վայրեր: Ստորջրյա նկարահանումների համար գոյություն ունեն հատուկ ջուր չթափանցող հարմարանքներ/բոքս/: Ջրի տակ նկարահանումների համար, հիմնականում օգտագործում են լայն անկյուն օբյեկտիվներ:

ԴԻՄԱՆԿԱՐԻ ԼՈՒՍԱՎՈՐՈՒՄԸ ԲՆԱԿԱՆ ԼՈՒՅՍՈՎ-
Դիմանկար դրսում

Խորհուրդ չի տրվում նկարահանում կատարել վառ արևոտ լուսավորությամբ, որը տալիս է խորը, կտրուկ ստվերներ, որոնք լուսանկարի վրա գրեթե սև են երևում:Լավ արդյունք է ստացվում, գոնե երբ արևը ծածկված է թեթևակի ամպերով և ստվերները այդքան կտրուկ չեն: Բայց երբեմն անհրաժեշտ է լինում նկարահանել արևի ուղիղ ճառագայթների տակ: Անգամ, եթե նկարահանվողը արևին կանգնած է կողքով, ապա դեմքի մի մասը կլինի նորմալ լուսավորված, իսկ մյուսը լուսավորության տարբերության հետևանքով համարյա սև: Լուսավորությունը հավասարեցնելու համար  խորհուրդ է տրվում օգտագործել բլից: Լուսավորության կոնտրաստները փափկացնելու համար կիրառում են էկրան 2-3մ: Էկրանը իրենից ներկայացնում է լուսաանդրադարձիչ նյութ, չլինելու դեպքում թղթի կտոր կամ սպիտակ սավան: Այն տեղադրվում է ստվերոտ կողմից կամ դեմքի տակից: Այն ծառայում է որպես կարգավորիչ, որից բնական լույսը անդրադառնում է և լուսավորում է օբյեկտը ստվերոտ կողմից: Էկրանը անհրաժեշտ է տեղաշարժել բոլոր կողմերով և փոխել նրա հաթության անկյունը լույսի աղբյուրի և արևի նկատմամբ, ընտրելով ամենալավ լուսավորությունը: Այնուամենայնիվ էկրանից եկող ամենավառ լուսավորությունը ոչ միշտ է հետաքրքիր լինում բովանդակության համար: Էկրանը կարելի է օգտագործել նաև որպես լուսաշերտ` դիմանկարը նրա ստվերում նկարելով: Բայց պետք է հետևել, որ հետին ֆոնը չլինի շատ վառ դեմքի համեմատ:
Եթե էկրան չկա, ապա նկարահանումը պետք է կատարել.
1.Առավոտյան կամ երեկոյան, երբ լույսը ցրված է, բայց պետք է խուսափել մայր մտնող արևի ուղիղ լույսից, քանի որ գունավոր լուսանկարնոերը կստացվեն դեղին:
2.Այն պահին, երբ արևը թեթևակի ծածկվում է լողացող ամպերով:
3.Ծառերի, շինությունների, ծածկերի ստվերում, որոնք կատարում են իմպրովիզացված էկրանի դեր և փափկեցնում լույսի կոնտրաստները:
ԴԻՄԱՆԿԱՐԻ ԱՐՀԵՍՏԱԿԱՆ ԼՈՒՍԱՎՈՐՈՒՄԱՆ ՁԵՎԵՐԸ-
Դիմանկարի նկարահանման անհրաժեշտ լուսարձակներ
Կախված լուսանկարչական գիտելիքների իմացությունից, մենք կարող ենք դատել լուսանկարչական պատկերի որակի մասին: Բայց այդ գիտելիքները բավարար չեն որպեսզի լուսանկարը ունենա էսթետիկական այնպիսի որակ, ինչպիսիք են`
1.արտահայտչականություն
2.կերպար
3.ավարտուն կոմպոզիցիա
Եթե ֆոտոստուդիան չունի լուսամուտ, յուրաքանչյուրը ունի իր անվանումը` կապված իր որոշիչ խնդրից, որը սրանց օգնությամբ լուծում է լուսանկարիչը:

Հակառակ լույսին
Այն լույսի աղբյուրը, որը ուղղված է օբյեկտին ետևից` հայացքին ընդառաջ, կոչվում է հակառակ լույսին լույս: Եվ առաջանում է լուսավորված սպեցիֆիկ պատկեր` կոնտրաժուռ: Դրա համար մեկտեղ նկարահանվողի գլխին առաջանում է թեթև լուսային ուրվագիծ, որը լույսի շերտով բաժանում է օբյեկտին ավելի մուգ ֆոնից: Հակառակ լույսին լույսը հրաշալի փողանցում է մազերի ֆակտուրան, մարմնի մասերը, հագուստի գործվածքը, առաջացնում է արևային լուսավորության էֆեկտ: Բայց, որպես կանոն, չպետք է ընկնի նկարահանվողի դեմքին: Եթե ուժեղ հակառակ լույսին լույսը ընկնում է քթի և այտերի վրա, ապա առաջանում են դեմքի ձևը աղավաղող լույսի կետեր և ստվերներ: Այդ պատճառով լուսավորման կառուցումը պետք է սկսել հակառակ լուսին լույսից:

Մոդելավորող լույս

Լույսի աղբյուրը, որը ստեղծում է աչքի համար հասկանալի լուսաստվերային` դեմքի և ամբողջ մարմնի պատկեր, կոչվում է մոդելավորող լույս: Այս լույսի կլասիկ դասավորումը որոշվում է այն հարթությամբ, որը պատկանում է հակառակ լույսի աղբյուրի կենտրոնին և նկարահանվողի գլխին: Մոդելավորող լույսի աղբյուրը մեծամասամբ տեղադրվում է աչքի մակարդակից բարձր և  ուղղված է նկարահանվողին ձախից աջ կամ` հակառակը: Այս լույսի դասավորման ժամանակ լուսանկարիչը պետք է հետևի, որպեսզի ստվերը քթից գնա դեպի քթի և շրթունքի միջև ընկած տարածությունը և բերանը չծածկվի: Աչքերը պետք է լավ լուսավորված լինեն. չէ որ նրանք հանդիսանում են հոգու հայելին և թույլ են տալիս դիտողին դատել նրա բնավորության և հոգեվիճակի մասին: Լուսավորության որակը գնահատելու համար լավ եղանակ է նկարահանման ժամանակ պատկերի գունազրկմանը/ապարատի ֆունկցիաներից ելնելով/: Պետք է նշել, որ գույնը հաճախ հանդիսանում է նկարող գործիք, որը երբեմն մեզ տանում է մոլորության:

Լցնող լույս
Եթե ստուդիայում պատերը ներկված են անփայլ, սև ներկով, ապա լուսային պատկերը կթվա շատ կոնտրաստային: Խորը, սև ստվերները միշտ էլ առաջացնում են լարվածություն, վախի զգացողություն, իսկ դեմքը երբեմն դառնում է անճանաչելի: Որպեսզի ստվերներն մեղմանան, լուսանկարիչը պետք է օգտագործի լցնող լույսի աղբյուր: Որպես օրենք նա ավելի թույլ է և միշտ ունի ճառագայթման մեծ հրապարակ: Լցնող լույսի աղբյուրը կարելի է փոխարինել անդրադարձիչով, ոչ միայն ստուդիայում, այլ նաև դրսում:
Թվային ֆոտոխցիկով նկարահանման ժամանակ դիմանկարի լուսավորման համար կարելի է օգտագործել թույլ հզորությամբ հալոգեն լուսարձակներ, քանի որ սրանք ունեն գունային բալանսը ձեռքով կարգավորելու հնարավորություն: Թվային ապարատներով աշխատողները ունեն առավելություն. նրանք միանգամից ապարատի մոնիտորի վրա տեսնում են արդյունքը և մոդելի հետ աշխատելու ընթացքում կարող են ուղղություններ կատարել: Թվային ֆոտոխցիկով աշխատանքը լուսանկարչական փորձ ձեռք բերելու և սովորելու ամենալավ միջոցն է:

ԼՈՒՍԱՆԿԱՐՉՈՒԹՅԱՆ
ՀԻՄՈՒՆՔՆԵՐ
1.ԼՈՒՍԱՆԿԱՐՉՈՒԹՅԱՆ ՍՏԵՂԾՈՒՄԸ-
2.ԼՈՒՅՍԻ ՏԱՐԱԾՈՒՄԸ-
3.ԼՈՒՅՍԻ ԱՆԴՐԱԴԱՐՁՄԱՆ ՕՐԵՆՔԸ-
4.ԼՈՒՅՍԻ ԻՐԱԿԱՆ ԱՂԲՅՈՒՐԻ ԿԵՂԾ ՊԱՏԿԵՐԸ-
5.ԼՈՒՅՍԻ ԲԵԿՄԱՆ ՕՐԵՆՔԸ-
6.ԲՆԱԿԱՆ ԼՈՒՅՍ-
7.ԼՈՒՅՍԻ ՏԱՐԱԲԱԺԱՆՈՒՄ-
8.ԼՈՒՅՍԻ ԱՂԲՅՈՒՐՆԵՐ՝ ԲՆԱԿԱՆ ԼՈՒՅՍ ( ԼՈՒՍԱՅԻՆ ՌԵԺԻՄՆԵՐ)
9.ՊՐԻԶՄԱՅԻ ՕՐԵՆՔԸ-
10.ԱՉՔԻ ԿԱՌՈՒՑՎԱԾՔԸ-
11.ՈՍՊՆՅԱԿՆԵՐԻ ՏԵՍԱԿՆԵՐԸ-
12.ՈՍՊՆՅԱԿԻ ԳԼԽԱՎՈՐ ԿԻԶԱԿԵՏ-
13 . ՈՍՊՆՅԱԿԻ ԳԼԽԱՎՈՐ ՀԱՐԹՈՒԹՅՈՒՆ-
14 . ՈՍՊՆՅԱԿԻ ԿԻԶԱԿԵՏԱՅԻՆ ՏԱՐԱԾՈՒԹՅՈՒՆ-
15.ՈՍՊՆՅԱԿԻ ԳԼԽԱՎՈՐ ԿԵՏ-
16.ՕԲՅԵԿՏԻՎԻ ԿԻԶԱԿԵՏԱՅԻՆ ԽՈՐՈՒԹՅՈՒՆ-.
17.ՊԱՏԿԵՐԻ ՉԱՓՍԸ-
18.ՊԱՏԿԵՐԻ ԴԱՇՏ, ՏԵՍՈՂԱԿԱՆ ԴԱՇՏ, ԴԻՏՄԱՆ ԱՆԿՅՈՒՆ-
19.ՕԲՅԵԿՏԻՎԻ ԳՈՐԾՆԱԿԱՆ ԿՏՐՎԱԾՔ-
20. ՕԲՅԵԿՏԻՎԻ ՀԱՐԱԲԵՐԱԿԱՆ ԲԱՑՎԱԾՔ-
21. ՕԲՅԵԿՏԻՎԻ ՊԱՐԶԵՑՆԵԼԸ-
22. ՕԲՅԵԿՏԻՎԻ ԹՈՒԼԱԴՐՈՂ ՈՒԺԸ-
23.ՕՊՏԻԿԱԿԱՆ ՈՒԺ-
24. ՕԲՅԵԿՏԻՎԻ ԼՈՒՍԱՅԻՆ ՈՒԺ-
25.ՈՍՊՆՅԱԿԻ ԳԼԽԱՎՈՐ ՖՈՐՄՈՒԼԱՆ-
26.ԿԵՏԻ ԿԱՌՈՒՑՈՒՄԸ ՈՍՊՆՅԱԿՈՎ-
27.ԱՌԱՐԿԱՅԻ ՊԱՏԿԵՐԻ ԿԱՌՈՒՑՈՒՄԸ ԴՐԱԿԱՆ ՈՍՊՆՅԱԿՈՎ-
28.ՊԱՏԿԵՐԻ ԿԱՌՈՒՑՈՒՄԸ ՑՐՈՂ ՈՍՊՆՅԱԿՈՎ-
29.ՊԱՏԿԵՐԻ ԿԱՌՈՒՑՈՒՄԸ ԳՈԳԱՎՈՐ ՀԱՅԵԼԻՆԵՐՈՒՄ-
30.ԳՈՒՆԱՅԻՆ ՋԵՐՄԱՍՏԻՃԱՆ-
31.ԱԴԻՏԻՎ և ՍՈՒԲՏՐԱԿՏԻՎ ԳՈՒՅՆԵՐԻ ՀԱՄԱԴՐՈՒՄ-
32.ՖՈՏՈԱՊԱՐԱՏՆԵՐԻ ԴԱՍԱԿԱՐԳՈՒՄԸ և ՀԻՄՆԱԿԱՆ ՄԱՍԵՐԸ-
33.ՓԱԿԱՂԱԿՆԵՐԻ ՏԵՍԱԿՆԵՐԸ-
34.ԴԻՏՄԱՆ ՏԵՍԱԴԱՇՏ-
35.ԶԵՆԻՏ ԱՊԱՐԱՏԻ ԿԱՌՈՒՑՎԱԾՔԸ-
36.ԱԲԵՐԱՑԻԱ և ՕԲՅԵԿՏԻՎԻ ՇՏԿՈՒՄԸ-
37.ԷԿՍՊՕՆՈՄԵՏՐԻԱ-
38.ԼՈՒՍԱԶՏԻՉՆԵՐ-
39.ՕԲՅԵԿՏԻՎՆԵՐԻ ՏԵՍԱԿՆԵՐԸ-
40.ՕԲՅԵԿՏԻՎԻ ՀԻՄՆԱԿԱՆ ՀԱՏԿՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԸ-
41. . ՕԲՅԵԿՏԻՎԻ ԷԼԵՄԵՆՏՆԵՐԻ ԿԱՌՈՒՑՎԱԾՔԸ-
42.ՖՈՏՈՔԻՄԻՅԱ-
43.ՖՈՏՈԺԱՊԱՎԵՆԻ ՏԵՍԱԿՆԵՐԸ
44.ԴԻՄԱՆԿԱՐԻ ԼՈՒՍԱՎՈՐՈՒՄԸ ԲՆԱԿԱՆ ԼՈՒՅՍՈՎ-
45ԴԻՄԱՆԿԱՐԻ ԱՐՀԵՍՏԱԿԱՆ ԼՈՒՍԱՎՈՐՈՒՄԱՆ ՁԵՎԵՐԸ-
46.ԼՈՒՅՍԻ ԳՈՒՆԱՅԻՆ ԱՍՏԻՃԱՆԻ ԿԱՐԳԱՎՈՐՈՒՄ-
47ԴԻԱՎՐԱԳՄԱՅԻ ՆՇԱՆԱԿՈՒԹՅՈՒՆԸ-/ՏԱՐԱԾԱԿԱՆ ԽՈՐՈՒԹՅՈՒՆ/

ԼՈՒՍԱՆԿԱՐՉՈՒԹՅԱՆ ՍՏԵՂԾՈՒՄԸ
Լուսանկարչություն հունարեն նշանակում է ԼՈՒՍԱԳՐՈՒԹՅՈՒՆ

Մարդիկ վաղուց էին ձգտում գտնել պատկերներ ստանալու եղանակը: Դեռևս անհիշելի ժամանակներից նկատել էին,որ պատի մեջ բացված փոքրիկ անցքի միջով մութ սենյակ թափանցող արևի լույսը, դիմացի պատին վառ, կլոր բիծ է առաջացնում,որն արեգակի պատկերն է: Պատկեր ստանալու համար, մարդիք ստեղծում են մթնախցիկ և այն անվանում են ԱԲՍԿՈՒՐ: Աբսկուրը մարդու կողմից հորինված առաջին ֆոտոապարատն եր,որը նշանակում է մութ խցիկ: Հետագայում Աբսկուր ապարատը գիտնականների կողմից կատարելագործվում է: 1611թ-ին գերմանացի աստղագետ Կեպլերը Աբսկուր ապարատի համար հորինեց օպտիկական կառուցվածք,որը կազմված եր գոգավոր և ուռուցիկ ոսպնյակներից:Մթնախցիկը որպեսզի դառնար լուսանկարչական ապարատ մնում եր կատարել եվս մեկ քայլ, ամրակայել մթնախցիկի պատին ստացված պատկերը:1829-1839թ-ին Այդ քայլն արեցին ֆրանսիացի նկարիչներ Նիսեֆոր Նեպսը և Լուի Ժակ Դագերը:
Նեպսի եղանակը կոչվում եր Արևագիր: Ասֆալտի լուծույթը խառնեց լավանդայի յուղին և քսեց մետաղական թիթեղին, թիթեղի վրա կպցրեց բարակ թղթի գծազարթեր և դրեց արևի տակ չորանալու: Չորանալուց հետո, թղթի տակ գտնվող խոնավ մնացած ասվալտը, մաքրեց լավանդայի յուղով: Թիթեղի վրա մնում է չորացած ասֆալտի նկարը: Այս տարբերակը օգտագործում էին միայն տպագրության մեջ որպես կլիշե:
1839թ-ն Նեպսի մահից հետո Դագերը ստեղծեց պատկեր ստանալու և այն ամրացնելու նոր եղանակ: Արծաթյա թիթեղի վրա քսեց բարակ շերտ յոդ, յոդի մի մասը ցնդելուց հետո թիթեղի վրա քսեց արծաթի լուծույթ և ստացավ յոդ-արծաթյա լուծույթ, որի շնորհիվ թիթեղը դարցավ լուսազգայուն: Նկարելուց հետո, պատկերը ակտիվացնելու համար, թիթեղը մտցրեց ռտուտի գոլորշու մեջ:Իսկ Պատկերը ամրացնելու համար Դագերը օգտագործեց կերակրի աղի լուծույթ:Նոր եղանակը, անվանվեց Դագերատիպ:1839թ-ի հունվարի 7-ը համարվեց լուսանկարչության օր:

1839թ-իհունվարի 31-ին անգլիացի գիտնական Վիլյամ Հենրի Տալբոտը հորինեց բարձր լուսազգայուն թուղթ, որը օգտագործեց նեգատիվ ստանալու համար: Թղթի վրա ավելացրեց քլորի աղ, որից հետո աստիճանաբար ավելացրեց լուսազգայուն հեղուկ՝պատրաստված ազոտաթթվի արծաթից: Այդ ձևը կոչվեց ՖՈՏՈԳԵՆԻ;
Պոզիտիվ տպելու համար օկտագործեց լուսազգայուն թուղթ: Այդ օրվանից իհայտ եկավ նեգատիվ և պոզիտիվ արտահայտությունը:

ԼՈՒՅՍԻ ՏԱՐԱԾՈՒՄԸ-
Լույսի վերաբերյալ առաջին գիտական տեսությունը ստեղծել է Իսահակ Նյուտոնը 17-րդ դարում: Ըստ Նյուտոնի՝լույսը կազմված է փոքրիկ մասնիկներից,լուսատու մարմինը՝արեգակը, մոմի լույսը իրենց լույսը առաքում են բոլոր ուղղություններով, ուղիղների կամ ճառագայթների երկանքով: Եթե ջրի մեջ քար գցենք, կտեսնենք, թե ինչպես է ալիքները օղակների տեսքով տարածվում:Քարի անկման տեղից մտովի տանելով այդ օղակների շառավիղներով ուղղված ուղիղներ կարող ենք ասել, որ ալիքները տարածվում են այդ ուղիղների երկայնքով:
Այժմ երևակայենք, որ ալիքները տարածվում են տարածության մեջ,իսկ քարի փոխարեն նկատի ունենանք կամայական տատանվող մարմին: Այդպիսի տատանվող մարմին է նաև լույսի աղբյուրը, լույսն այդ աղբյուրից առաքվող առաձկական աղբյուր է: Հետևաբար լույսն ունի ճառագայթներ,որը սկիզբ է առնում լուսատու մարմնից:Եթե լուսատու մարմնի չափսերը շատ փոքր են մինչև էկրան հեռավորությունից, ապա այդպիսի լուսատու մարմինն անվանում են լույսի կետային աղբյուր՝աստղերը:
Ամեն մի լուսատու մարմնի լուսարձակմանն ուղեկցվում է նրա էներգիայի նվազումով: Լույսի տարածման հետ մեկտեղ տեղի է ունենում էներգիայի տեղափոխում, և լույսի ճառագայթը ցույց է տալիս այն ուղղությունը, որով տեղափոխվում է լույսի էներգիան:Լույսի ուղղագիծ տարածման մասին է վկայում ստվերի առագացումը, սենյակ մտնող լույսի ճառագայթը փոշու մեջ:
ԼՈՒՅՍԻ ԱՆԴՐԱԴԱՐՁՄԱՆ ՕՐԵՆՔԸ-
Բոլոր մարմինները թափանցիկ,թե անթափանց, անդրադարձնում են իրենց վրա ընկնող լույսի մի մասը: Եթե առարկայի մակերեվույթը ունի խորդուբորդություններ,այդպիսի մակերևույթից լույսը անդրադառնում է բուլոր ուղղություններով և կոչվում է /ցրիվ անդրադարձում/: Հարթ և փայլուն մակերեսից անդրադարձող լույսի ճառագայթը ունի ուղղվածություն:Հայելու վրա ընկած լույսի անկյունը կոչվում է անկման անկյուն, իսկ նույն մակերեսից անդրադարձված ճառագայթը կկոչվի աբդրադարձման անկյուն: Հետևաբար հայելու մակերեսի վրա ընկած ճառագայթի անկման անկյունը հավասար է անդրադարձման անկյանը, իսկ հայելին կհամարվի անկման հարթություն:

ԼՈՒՅՍԻ ԻՐԱԿԱՆ ԱՂԲՅՈՒՐԻ ԿԵՂԾ ՊԱՏԿԵՐԸ
/ԿԵՏԻ ՊԱՏԿԵՐԻ ԿԱՌՈՒՑՈՒՄԸ ՀԱՐԹ ՀԱՅԵԼԻՆԵՐՈՒՄ/
Լույսի կետային աղբյուրի դիրքը միշտ կարելի է գնահատել, եթե հայտնի է այդ աղբյուրից առաքվող գոնե երկու ճառագայթների ուղղությունները:
S կետից դուրս եկող երկու SA և SB ճառագայթները ընկնում են հայելու հարդության վրա, անդրադառնալուց հետո BD և AC ուղղությամբ հասնում են մեր աչքին: Եթե BD և AC ճառագայթները շարունակենք մինչև նրանց հատվելը S1կետում, ապա նրանց հատման կետը կմատնանշի կետային աղբյուրի դիրքը: Եվ մեզ կթվա, թե լուսային ճառագայթներն առաքվում են S1 աղբյուրից, որը MN հայելու ետևումէ: Բայց իրականում հայելուց այն կողմ ոչ մի աղբյուր չկա: Այդ պատճառով S1-ը կոչվում է S իրական աղբյուրի կեղծ պատկեր:

ԼՈՒՅՍԻ ԲԵԿՄԱՆ ՕՐԵՆՔԸ-

Լույսի ճառագայթի ուղղության փոփոխությունը մի միջավայրից մյուսն անցնելիս կոչվում է լույսի բեկում:
Լույսի նեղ փունջն ուղղենք ապակու մակերևույթի O կենտրոնին: AO լույսի մի մասը OB-ն կանդրադառնա, իսկ մյուս մասը OC-ն կանցնի ապակու մեջ փոխելով իր ուղղությունը: OC ճառագայթը կոչվում է բեկված ճառագայթ: Եթե ապակու հարթության O կենտրոնին իջեցնենք ուղղահայած կստանանք բեկման անկյունը B-ն: Փոխելով անկման անկյունը կփոխվի նաև բեկման անկյունը: Հետևաբար լույսր օդից ապակու մեջ անցնելիս բեկման անկյունը B-ն փոքր կլինի անկման a անկյունից: Եթե լույսի ճառագայթը խիտ միջավայրից անցնի ավելի նոսր միջավայր ապա բեկման անկյունը կլինի ավելի մեծ քան անկման անկյունը:

ԲՆԱԿԱՆ ԼՈՒՅՍ
Ամենօրյա դիտումների շնորհիվ մենք գիտենք, որ մեզ շրջապատող առարկաները տեսնում ենք այն ժամանակ, երբ առարկան կամ ինքն է լույս արձակում կամ էլ նրա վրա ընկած լույսը արտացոլման շնորհիվ հասնում է մեր աչքին:
Ամենօրյա սովորական լույս ընդունված է անվանել այն լույսը, որի ճառագայթները ընկնելով մեր աչքին հաղորդում են մեր գիտակցությանը տեսողական զգացողություն, որը ընդունում ենք տարբեր լուսավորությամբ և գունային երանգով:
-Ինչ է իրենից ներկայացնում լույսը, ինչպիսին է այն բնության մեջ:
Լույսը իրենից ներկայացնում է էլեկտրոմագնիտների ալիքային շարժումը: Էներգիայի այդ փոքր փունջը անվանվեց Քվանտ: Երևացող լույսը հսկայական էլ. Մագնիտական ալիքների մի որոշ մասնիկն է, որը հայտնի է գիտությանը: Ռենտգենային և տիեզերական ճառագայթները, Ռադեոալիքները, երևացող և չերևացող լույսը, ինֆրակարմիր, ուլտրամանուշակագույն ճառագայթները բնության մեջ շարժվում են 300.000 կմ/վրկ. Արագությամբ: Ճառագայթները իրարից տարբերվում են իրենց երկարությամբ և բեկման աստիճանով: Երևացող լուսային ճառագայթը կազմում է էլեկտրոմագնիտական ճառագայթի մի փոքր մասը: 390- ից 760 միկրոմետր:
Երևացող ճառագայթների երկարությունը և նրանց համապատասխանող գույների դասավորությունը ըստ ալիքային երկանքի:
390-440- մանուշակագույն
440-460- մուք կապույտ
460-495- բաց կապույտ
495-580- կանաչ
580-640- նարնջագույն
640-680- կարմիր
680-760- մուք կարմիր.
ԹԵՄԱ -7.
ԼՈՒՅՍԻ ՏԱՐԱԲԱԺԱՆՈՒՄ-

Լույսի տարաբաժանումը իրենից ներկայացնում է գունավոր ճառագայթների ամբողջականություն, որոնք օպտիկապես խառնվելով առաջացնում են սպիտակ լույսի զգացողություն:
-Եթե նեղ անցքից սպիտակ լույս գցենք պրիզմայի վրա և պրիզմայի հակառակ կողմում դնենք սպիտակ թուղթ, ապա թղթի վրա կնկատենք տարբեր գունային հետքեր, որոնք երանգներով անցնում են մի գույնից մյուսը: Այդ երևույթը կկոչվի սպիտակ լույսի լուսապատկեր, իսկ լույսի գույների տարանջատման գործողությունը կկոչվի լույսի տարաբաժանում: Լույսի տարաբաժանման հատկությունը բացատրվում է նրանով, որ գունավոր ճառագայթները անցնելով ինչ որ տարածության միջով բեկվում են տարբեր երկարություններով: Բոլորից ուժեղ բեկվում է մանուշակագույն ճառագայթը, իսկ բոլորից քիչ կարմիր ճառագայթը: Մնացած գույները դասաորվում են այդ երկու գույների միջև:
ԼՈՒՅՍԻ ԱՂԲՅՈՒՐՆԵՐ՝ ԲՆԱԿԱՆ ԼՈՒՅՍ ( ԼՈՒՍԱՅԻՆ ՌԵԺԻՄՆԵՐ)
Լույսի աղբյուրները լինում են բնական և արհեստական: Բնական լույսի աղբյուրներն են ( արեգակը, լուսինը, աստղերը, կայծակը) արհեստական լույսի աղբյուրներն են էլեկտրական լամպերը, մոմի լույսը, նավթի լամպի լույսը, կրակի լույսը և այլն: Արեգակի լույսը ունի տարեր լուսային ռեժիմներ առավոտյան՝ արևածագին և արևամուտին լույսը ընկնում է թեք, ունենում են առարկաները երկար ստվեր և տեղի է ունենում լույսի ջերմաստիճանի փոփոխություն: Արևը որքան մոտենում է զենիթին այնքան ստվերները կարճանում են: Լուսնի լույսը ունի սառը երանգներ:

ՊՐԻԶՄԱՅԻ ՕՐԵՆՔԸ-

Օպտիկական պրիզման թափանցիկ մարմին է, որի եզրերը հատվում են հարթությանը:
ABC պրիզմայի վրա գցենք լույս: DE Ճառագայթը անցնելով պրիզմայի մակերեսին բեկվում և պրիզմայի միջով անցնում է EF ուղղությամբ: F կետում այն հանդիպում է օդային տարածությանը և ճառագայթը բեկվում է FH ուղղությամբ: Եթե DE և FH Ճառագայթները շարունակենք, ապա նրանց հատման կետում կստանանք a շեղման անկյունը, որի մեծությունը կախված կլինի ABC պրիզմայի բեկման B անկյունից և պրիզման պատրաստված ապակու բեկման ցուցանիշից n-ից: Որքան մեծ է պրիզմայի բեկման անկյունը և պրիզմայի ապակու բեկման ցուցանիշը այնքան մեծ կլինի ճառագայթի շեղումը:

ԱՉՔԻ ԿԱՌՈՒՑՎԱԾՔԸ-

Բնությունը կարծես իր մասին տեղեկություններ հաղորդում է հիմնականում լույսի միջով, իսկ լույսի կենդանի ընդունիչը մեր աչքին է: Մարդու աչքն իր կառուցվածքով հիշեցնում է լուսանկարչական ապարատը:
Արտաքինից աչքը ծածկված է թաղանթով, որի առջևի մասը թափանցիկ է և կոչվում է Եղջերաթաղանթ: Եղջերաթաղանթի հետևում տեղավորվածէ թափանցիկ մի մարմին՝ ակնաբյուրեղը, որն իր ձևով նման է հավաքող ոսպնյակի: Աչքի ներքին շերտը ցանցաթաղանթն է, այն տեսողական նյարդի մանրագույն ճյուղավորումներ պարունակող թաղանթ է:
Աչքին ընկնող լույսը բեկվում է եղջերաթաղանթում և ակնաբյուրեղում, որն օբյեկտիվի դեր է կատարում բեկված լույսը ցանցաթաղանթի վրա առաջացնում է դիտվող առարկայի իրական, շրջված և փոքրացված պատկեր: Այդ լույսը միևնույն ժամանակ գռգռում է տեսողական նյարդի վերջույթները և հաղորդում գլխուղեղ, որտեղ էլ ձևավորվում է տեսողական զգացողությունը:
ՈՍՊՆՅԱԿՆԵՐԻ ՏԵՍԱԿՆԵՐԸ-
Ոսպնյակը ապակյա մարմին է, որը ունի պատկեր ստեղծելու հնարավորություն: Ոսպնյակները պատրաստում են հատուկ տեսակի ապակիներից, որը կոչվում է օպտիկական ոսպնյակ:
Ուռուցիկ ոսպնյակների միջին մասը ավելի հաստ է քան եզրերը, իսկ գոգավորներինը հակառակը: Ոսպնյակն անվանում են բարակ՚ եթե նրա հաստությունը շատ փոքր է մակերևույթների շառավիղներից:
Ուռուցիկ ոսպնյակները կոչվում են հավաքող, կամ դրական, քանի որ նրա միջով անցնող լույսը բեկվում և հատվւմ է ոսպնյակի առանցքի վրա, իսկ գոգավոր ոսպնյակները կոչվում են բացասական և լույսը նրա միջով անցնելուց հետո չի հատվում առանցքի վրա՝այն ցրվում է:
Ա/ 1․ Երկուռուցիկ, 2․ հարթուռուցիկ, 3․ ուռուցիկ-գոգավոր
Բ/ 1․երկգոգավոր, 2․հարթգոգավոր, 3․գոգավոր-ուռուցիկ

ՈՍՊՆՅԱԿԻ ԳԼԽԱՎՈՐ ԿԻԶԱԿԵՏ-
Դրական ոսպնյակի միջով անցնող լույսի ճառագայթների հավաքման կետը ոսպնյակի առանցքի վրա, կոչվում է ոսպնյակի գլխավոր կիզակետ և նշանակում ենք F տառով:
ՈՍՊՆՅԱԿԻ ԳԼԽԱՎՈՐ ՀԱՐԹՈՒԹՅՈՒՆ-
Ոսպնյակի կիզակետով անցնող ուղղահայացը, կոչվում է գլխավոր կիզակետային հարթություն:/ MN/

ՈՍՊՆՅԱԿԻ ԿԻԶԱԿԵՏԱՅԻՆ ՏԱՐԱԾՈՒԹՅՈՒՆ-
Ոսպնյակից մինչև գլխավոր կիզակետային հարդություն ընկած տարածությունը կոչվում է ոսպնյակի կիզակետային տարածություն այն նշանակում ենք f տառով:
Քանի,որ ոսպնյակը ունի երկու կիզակետ՝դիմացի և ետևի, ուստի կիզակետային տարածությունը նույնպես կլինի երկու հատ: կիզակետային տարածությունները միմյանց հավասար են:Ոսպնյակի գլխավոր կիզակետային տարածությունը կախված է ոսպնյակի ապակու ցուցանիշից, ուռուցիկությունից և նրա շառավիղի կորությունից: Որքան մեծ է ապակու բեկման ցուցանիշը, իսկ շառավիղի կորությունը փոքր, այնքան ճառագայթները կբեկվեն կտրուկ և գլխավոր կիզակետը ոսպնյակին կլինի ավելի մոտիկ:
ՈՍՊՆՅԱԿԻ ԳԼԽԱՎՈՐ ԿԵՏ-
Մենք գիտենք, որ հավաքող ոսպնյակի գլխավոր կիզակետային տարածությունը չափվում է գլխավոր կիզակետից մինչև կիզակետայի հարդություն ընկած տարածություն: Հետևաբար,քանի-որ յուրաքանչյուր ոսպնյակ ունի իր բեկման աստիճանը, հարց է առաջանում, ոսպնյակի ո՞ր կետից կատարել հաշվարկը:Այդ հարցը կարևոր է այնքանով, որ այդ կետը կարող է գտնվի ոսպնյակի ներսում կամ ոսպնյակից դուրս: Յուրաքանչյուր ոսպնյակ ունի երկու բեկվող ճառագայթ՝մակերեսային և ներքին արտացոլվող: Մակերեսային ճառագայթը անցնելով ոսպնյակի միջով բեկվում է երկու անգամ՝օդից դեպի ոսպնյակ AB, ոսպնյակի ներսում BC, և ոսպնյակից դեպի դուրս CF: Եթե AB և CF ճառագայթները շարունակենք ապա նրանք կհատվեն H կետում:Նույնը կատարենք A1-B1 ճառագայթի հետ, նրանց հատման կետը կլինի H1կետը: Եթե այդ կետերից ուղղահայաց իջեցնենք ոսպնյակի առանցքին կստանանք երկու գլխաոր MN կետերը: Այս կետերից էլ կատարվում է հաշվարքը:

.ՕԲՅԵԿՏԻՎԻ ԿԻԶԱԿԵՏԱՅԻՆ ԽՈՐՈՒԹՅՈՒՆ-

Ոսպնյակի առջևում դրված է երեք առարկա ABC : B առարկան գտնվում է կիզակետում, AևC առարկաները կհայտնվեն կիզակետում, եթե նրանց օղակների մեծությունը չի գերազանցի 0,1մմ-ի-ց, հակառակ դեպքում AևC առարկաները կհայտվեն կիզակետից դուրս և կպատկերվեն օղակի տեսքով:
Կիզակետային խորությունը կախված է 1օբյեկտիվի և նկարահանվող օբյեկտի հեռավորությունից, 2․ դիաֆռագմայից, 3․ ֆոկուսային հեռավորությունից
ՊԱՏԿԵՐԻ ՉԱՓՍԸ-
Պատկերի չափսը կախված է օբյեկտիվի կիզակետային տարածությունից: Որքան մեծ է օբեկտիվի կիզակետային տարածությունը այնքան մեծ կլինի պատկերի չափսը: Պատկերի չափսը կախված է օբյեկտիվի և առարկայի միջև եղած հեռավորությունից և
օբյեկտիվի գլխավոր կիզակետային տարածությունից:

ՊԱՏԿԵՐԻ ԴԱՇՏ, ՏԵՍՈՂԱԿԱՆ ԴԱՇՏ

Рисунок patkeri dasht

Օբյեկտիվի տեսողական դաշտը որոշելու համար պատկերը օբեկտիվի միջոցով գցենք էկրանի վրա: Էկրանին կստանանք կլոր պատկեր: Շրջանակի կենտրոնում պատկերը կլինի մաքուր, իսկ ծայրամասերում այն կկորցնի լուսավորությունը և կիզակետային մաքրությունը: Շրջանակը, որը պատկերված է էկրանին, կկոչվի օբյեկտիվի տեսողականան դաշտ, իսկ շրջանակի այն մասը որտեղ և լուսավորությունը և կիզակետային մաքրությունը առավել է կոչվում է օբյեկտիվի պատկերի դաշտ: Օբյեկտիվի տեսողականան դաշտի անկյունը մեծ է օբյեկտիվի պատկերի դաշտի անկյունից: Պատկերի անկյան մեծությունը կախված է օբյեկտիվի գործող բացվացքից և նրա կիզակետային հեռավորությունից:

ՕԲՅԵԿՏԻՎԻ ԳՈՐԾՆԱԿԱՆ ԿՏՐՎԱԾՔ-
Օբյեկտիվի գործնական կտրվածքը, օբյեկտիվի շրջանակի հենակետի հարթությունից մինչև գլխավոր կիզակետային հարթություն ընկած տարածությունն է: Օբյեկտիվի ճշգրիտ աշխատանքը կախված է օբյեկտիվի գործնական կտրվածքից և լուսանկարչական ապպարատի խորությունից, որի համար նախատեսված է օբյեկտիվը:
ՕԲՅԵԿՏԻՎԻ ՀԱՐԱԲԵՐԱԿԱՆ ԲԱՑՎԱԾՔ-
Օբյեկտիվի հարաբերական բացվցք է կոչվում օբյեկտիվի d գործող բացվածքի տրամագծի հարաբերությունը օբյեկտիվի գլխավոր կիզակետային f հեռավորությանը: Քանի-որ գլխավոր կիզակետային տարածությունը հիմնականում մեծ է օբյեկտիվի գործող բացվածքից, հետևաբար հարաբերական բացվածքը նշանակում ենք դրոբի տեսքով ,որտեղ հոմանիշը կլինի 1, իսկ հայտարարը՝թիվը, որը ցույց է տալիս քանի անգամ է օբյեկտիվի գլխավոր կիզակետային տարածությունը մեծ գործող բացվածքի դիամետրից:

ՕԲՅԵԿՏԻՎԻ ՊԱՐԶԵՑՆԵԼԸ-
Օբյեկտիվ ընկնող լույսի անցումը տեղի է ունենում լույսի որոշ կորուստով, քանի որ լույսի որոշ մասը անդրադարձվում է ոսպնյակի մակերեսից: Բացի դրանից լույսը թափանցելով օբյեկտիվ հանդիպում է ոսպնյակների որտեղ նույնպես տեղի է ունենում լույսի անդրադարձում:Անդրադարձված լույսը դիպչելով դիմացի ոսպնյակին առաջացնում է ցրող լույս: Օբյեկտիվ թափանցող լույսի մի մասը կլանվում է շրջանակի մեջ, իսկ որոշ մասն էլ անհետանում է չհասնելով գլխավոր կիզակետային հարթությանը: Այդ պարազիտ լույսերը խցիկի մեջ առաջացնում են ցրված լույս,որն էլ ժապավենի էմուլսիայի վրա առաջացնում է փառ: Այս թերությունը վերացնելու համար օբյեկտիվը պարզեցնում են: Պարզեցման համար ոսպնյակի մակերեսին քսում են բարակ՝թափանցիկ հեղուկ/թաղանթ/:Պարզեցված օբյեկտիվների լուսային ուժը 15-25 տոկոս մեծ է քան չպարզեցված օբյեկտիվներինը:

ՕԲՅԵԿՏԻՎԻ ԹՈՒՅԼԱՏՐՈՂ ՈՒԺԸ-
Օբյեկտիվի այն հատկությունը, որը նկարվող պատկերում կարող է պատկերել մանրագույն մասնիկները առանձին-առանձին կոչվում է օբյեկտիվի թուլադրող հատկություն: Օբյեկտիվի թուլադրող հատկությունը որոշվում է ուրվագծի թվով, օբյեկտիվի կողմից տրված պատկերի առանձին վերցրած 1մմ հարթության վրա:Թուլադրող ուժը օբյեկտիվի կենտրոնում ավելի մեծ է քան ծայրամասում:
1

ՕՊՏԻԿԱԿԱՆ ՈՒԺ-
Ոսպնյակի օպտիկական ուժ են անվանում կիզակետային հեռավորության հակադարձ մեծությունը:
Նշանակելով օպտիկական ուժը D տառով, կարող ենք գրել D հավասար է մեկի հարաբերությունը f-ի:Oպտիկական ուժի միավորն է դիոպտրան
//1 դիոպտրա//:1դիոպտրա է կոչվում հավաքող ոսպնյակի այն օպտիկական ուժը, որի կիզակետային հեռավորությունը 1մետր է: Ցրող ոսպնյակի օպտիկական ուժը բացասական է և D փոքր է 0 –ից
ՕԲՅԵԿՏԻՎԻ ԼՈՒՍԱՅԻՆ ՈՒԺ-,լուսաուժգնություն
Որքան մեծ է օբյեկտիվի լուսային ուժը, այնքան մեծ կլինի ժապավենի լուսավորությունը:Պատկերի լուսավորությունը կախված է օբյեկտիվի գործող բացվածքի մեծությունից և օբյեկտիվի կիզակետային տարածությունից: Do-ի հարաբերությունը f-ի:

Օբյեկտիվի հարաբերական բացվածքը լինում է երկու տեսակ՝ԵՐԿՐԱՉԱՓԱԿԱՆ և ԱՐԴՅՈՒՆԱՎԵՏ :Երկրաչափական հարաբերական բացվածքը օբյեկտիվի տրամագծի մաքսիմալ բացվածքի հարաբերությունն է օբյեկտիվի կիզակետային տարածությանը, որը արտահայտում ենք դրոբով և այն թվով հավասար է միավորի; D-ն օբյեկտիվի գօրծող բացվածքի մաքսիմալ տրամագիծն է, f-ը կիզակետային տարածությունը:
Արդյունավետ բացվածքը մշտապես փոքր է լինում երկրաչափական բացվածքից, քանի-որ երկրաչափական բացվածքի ժամանակ հաշվի չի առնվում լույսի կորուստը օբյեկտիվի ներսում, ինչպես նաև հաշվի չի առնվում լույսի կլանումն ու ցրումը:
Յուրաքանչյուր դիաֆրագմա իր հաջորդից լույսի քանակը փուխում է 2 անգամ:
Օբյեկտիվի լուսաուժը ուղիղ համեմատական է գործող բացվածքի տրամագծի քառակուսուն:
ՈՍՊՆՅԱԿԻ ԳԼԽԱՎՈՐ ՖՈՐՄՈՒԼԱՆ-

Փոխելով առարկայի և ոսպնյակի միջև ընկած տարածությունը, կփոխվի նաև ոսպնյակի և ստացված պատկերի միչև եղած տարածությունը: Առարկան որքան հեռու է գտնվում ոսպնյակից այնքան պատկերը մոտ կգտնվի ոսպնյակին և իր չափսով կլինի փոքր: Հետևաբար յուրաքանչյուր a  տարածություն ոսպնյակից մինջև առարկան համապատասխանում է միայն մեկ տարածության b,ոսպնյակից մինչև պատկեր: Այդ տարածությունը ստացել է կապակցում անվանումը: Ինչպես առարկայից ոսպնյակ և ոսպնյակից պատկեր, այնպես էլ ոսպնյակից գլխավոր կիզակետային տարածություն. Խիստ կապված են միմյանց:

ԿԵՏԻ ԿԱՌՈՒՑՈՒՄԸ ՈՍՊՆՅԱԿՈՎ-
Եթե լուսատու կամ լուսավորված առարկայի որևէ S կետից արձակող երկու կամ ավելի ճառագայթներ ոսպնյակով անցնելուց հետո հատվում են որոշակի S1կետում, ապա վերջինս անվանում են S կետի իրական պատկերը:
ԱՌԱՐԿԱՅԻ ՊԱՏԿԵՐԻ ԿԱՌՈՒՑՈՒՄԸ ԴՐԱԿԱՆ ՈՍՊՆՅԱԿՈՎ-

Հավաքող ոսպնյակի կարևորագույն հատկություններից մեկն էլ այն է, որ այդ ոսպնյակի միջոցով հնարավոր է ստանալ առարկայի իրական պատկերը: Յուրաքանչյուր լույս արձակող կետ, կամ լուսավորված առարկա, ոսպնյակի վրա ուղարկում է ցրված լույսի փունջ: Լույսի փունջը անցնելով ոսպնյակի միջով հավաքվում է ոսպնյակի առանցքի վրա մի կետում և այդ կետի վրա ստեղծում առարկայի պատկերը:
ՊԱՏԿԵՐԻ ԿԱՌՈՒՑՈՒՄԸ ՑՐՈՂ ՈՍՊՆՅԱԿՈՎ-

Ցրող ոսպնյակով պատկերը կառուցվում է այնպես ինչպես կառուցվում եր դրական ոսպնյակով, միայն մի տարբերությամբ, որ ցրող ոսպնյակի հետևի կիզակետը գտնվում է ոսպնյակի առջևի մասում: Պատկերը որը ստացվել է բացասական ոսպնյակի միջոցով կլինի ուղիղ, փոքրացված և ոչ իրական: Ցրող ոսպնյակում առարկայի պատկերը միշտ կեղծ է:
ՊԱՏԿԵՐԻ ԿԱՌՈՒՑՈՒՄԸ ԳՈԳԱՎՈՐ ՀԱՅԵԼԻՆԵՐՈՒՄ-
Լույսի փունջը, ընկնելով գոգավոր հայելու վրա, զուգահեռ օբտիկական առանցքին,անդրադառնալուց հետո հավաքվում է կիզակետում:

եթե առարկան գտնվում է գոգավոր հայելու կիզակետայի տարածությունից ավելի հեռու,պատկերը կստացվի շրջված և իրական:

.ԳՈՒՆԱՅԻՆ ՋԵՐՄԱՍՏԻՃԱՆ-

Յուրաքանչյուր լույսի աղբյուրի բնութագրման հիմնական ձևերից մեկը համարվում է գունային ջերմաստիճանը: Գունային ջերմաստիճանը բնութգրում է սպեկտրալ լուսապատկերային բաղադրամասի ճառագայթվող էներգիայի արձակումով և արտահայտվում է ջերմաստիճանով, որը պարտադիր տաքանում է մինչև բացարձակ սև մարմինը, բացարձակ սանդղակի աստիճանում: Բացարձակ ջերմաստիճանը արտահայտված է կելվինով, որը հաշվարկվում է բացարձակ 0-ից և համապատասխանում է 273-C/աստիճան/: Բացարձակ սև մարմին ստանալու համար, ձուլվող մետաղից պատրաստեցին մի հրակայուն գունդ: Գնդի վրայի բացված անցքով սպիտակ լույսը թափանցելով ներս, բազմակի անգամ անդրադարձումներից հետո, այն անհետանում է և առաջանում է բացարձակ մթություն: Գնդի տաքացման ժամանակ առաջանում է ջերմային ճառագայթում: Որևիցե լույսի աղբյուրի գունային ջերմաստիճանը որոշելու համար համեմատում ենք լույսի աղբյուրի ճառագայթումը բացարձակ սև մարմնի տաքության շնորհիվ առաջացած ճառագայթման աղբյուրի հետ: ՄԻևնույն սպեկտրի դեպքում որոշում են բացարձակ սև մարմինը մինչև որ աստիճանը տաքացնեն: Հետևաբար տվյալ լույսի աղբյուրի ջերմաստիճանով էլ որոշվում է գունային ջերմաստիճանը: Որքան բարձր է լույսի աղբյուրի գունային ջերմաստիճանը այնքան մեծ կլինի կարճ ալիքային լույսի աղբյուրի ճառագայթումը /սառը գույները/:ԵՎ հակառակը, որքան իջեցնենք գունային ջերմաստիճանը այնքան կգերակշռեն երկար ալիքային ճառագայթները / տաք գույները/:

ԱԴԻՏԻՎ և ՍՈՒԲՏՐԱԿՏԻՎ ԳՈՒՅՆԵՐԻ ՀԱՄԱԴՐՈՒՄ-

Բնության մեջ հանդիպող գույները բաժանվում են խրոմատիկ/գունավոր/ և ախրոմատիկ/անգույն սպիտակից մինջև ցև/:
Խրոմատիկ գույնի հիմնական հատկություններն են՝գունային ֆոնը, գույնի հագեցվածությունը և լուսավորությունը:
Գունային ֆոնը համարվում է հիմնական բնութագիրը, որի շնորհիվ տարբերում ենք գույները միմյանցից: Որպես գունային ֆոն հանդես են գալիս կարմիր,կապույտ, կանաչ գույներից բացի նաև մնացած բոլոր գույները:
Սպեկտրում ճառագայթի գույնի հագեցվածությունը ընդունվում է100-տոկոսը: Եթե գույնի հագեցվածությունը կազմում է 30 տոկոս հետևաբար գույնի բաղադրամասը հավասար է30 տոկոսի իսկ մնացած 70 տոկոսը կկազմի սպիտակ լույսը:
Գույնի լուսավորությունը բնութագրում է գույնի պայծառության հարաբերությունը, որի մեծությունը կախված է մակերեսից՝լույսի անդրադարձման գործակցին:
Ինչպես խրոմատիկ այնպես էլ ախրոմատիկ գույները կարելի է համեմատել իրենց լուսավորությամբ: Յուրաքանչյուր խրոմատիկ գույնին համապատասխան կարելի է ընտրել նույն լուսավորվածությամբ ախրոմատիկ գույն: Ախրոմատիկ գույները իրարից տարբերվում են միայն լուսավորվածությամբ:

ԱԴԻՏԻՎ ԳՈՒՅՆԵՐԻ ՀԱՄԱԴՐՈՒՄ
Հիմնական ՝ կարմիր , կանաչ, կապույտ գույների խառնուրդից ստանում ենք մի նոր գույն: Եթե վերցնենք երեք ֆոտո ապարատ, լիցքավորենք Սև -Սպիտակ ժապավենով ,հետո 1-ին ապարատի առջև դնենք կարմիր ֆիլտր, 2-րդ ապարատի առջև դնենք կապույտ ֆիլտր, իսկ 3-րդ ապարատի առջև դնենք կանաչ ֆիլտր ու նկարենք նույն առարկան: ժապավենները երեվակելուց հետո, տպենք պոզիտիվ ժապավենի վրա, հետո վերցնենք երեք դիապրոեկտոր և ժապավենները տեղադրենք դիապրոեկտորների մեջ որից հետո յուրաքանչյուր դիապրոեկտորի դիմաց դնենք համապատասխան ֆիլտրերը և պատկերը գցենք էկրանին այնպես, որ առարկայի եզրերը հավասարվի:Հետևաբար մենք կստանանք առարկայի գունավոր պատկերը:
ՍՈՒԲՏՐԱԿՏԻՎ ԳՈՒՅՆԵՐԻ ՀԱՄԱԴՐՈՒՄԸ
Սուբտրակտիվ գույնի համադրումը տեղի է ունենում գունագեղության ֆիզիկակական կազմավորման միջավայրում: Եթե ադիտիվի դեպքում հիմնական գույների խառնուրդից էին ստանում մի նոր գույն,ապա սուբտրակտիվ պրոցեսի ժամանակ բացի հիմնական գույներից օգտվում ենք լրացուցիչ՝ պուրպուր, դեղին և բաց կապույտ գույներից:
Օրինակ՜ դեղին և կապույտ գույների միացությունից ստացվում է կանաչ գույնը: Ինչպես է դա ստացվում-. Դեղին ֆիլտրը արգելում է կապույտ ճառագայթների մուտքը, բաց թողնելով միայն կարմիր և կանաչ գույները, իսկ կապույտ ֆիլտրը արգելում է կարմիր ճառագայթների մութքը, թողնելով միայն կանաչ գույնը:
Սուբտրակտիվ ձևով առաջացող գույների տեսությունը ընկած է ժամանակակից գունավոր լուսանկարչության հիմքում:

ԹԵՄԱ-32.
ՖՈՏՈԱՊԱՐԱՏՆԵՐԻ ԴԱՍԱԿԱՐԳՈՒՄԸ և ՀԻՄՆԱԿԱՆ ՄԱՍԵՐԸ-
Իրենց չափսերով ֆոտոապարատները բաժանվում են չորս խմբի:
1Մանր չափսի/մմ/———-10×14,-14X21,-18X24
2 Փոքր չափսի/մմ/————24 X 24,-24 X 36,-24 X 32
3 Միջին չափսի/ սմ/———4,5 X 6,-6 X 6,-6 X 9
4 Խոշոր չափսի/սմ/———-9 X 12,-13 X 18,-18 X 24
Լուսանկարչական ապարատները լինում են 2 տեսակի՝ժապավենով և հարթակավոր: Ժապավենով ապարատների համար արտադրվում են պերֆորացիայով և կոճով ժապավեն, իսկ հարթակավոր ապարատների համար հարթակավոր թիթեղ/խոշոր չափսի/:

ՖՈՏՈԱՊԱՐԱՏՆԵՐԻ ՀԻՄՆԱԿԱՆ ՄԱՍԵՐԸ-
Ֆոտոապարատի հիմնական մասերն են
1 Լույս չթափանցող խցիկ
2 Փակաղակ
3 Լենտ քաշող մեխանիզմ
4 տեսարանաորոշիչ
5 օբյեկտիվ
ՓԱԿԱՂԱԿՆԵՐԻ ՏԵՍԱԿՆԵՐԸ-
Փակաղակը ճշգրիտ մեխանիզմ է,որը պահպանում է հասատուն պահաժամ: Փակաղակի կարևոր հատկությունը այն է, որ ավտոմատ ձևով չափում է կարճ պահաժամերը, սկսած 1 վարկյանից և նույնիսկ ավեկի կարճ: Յուրաքանչյուր փակաղակ թույլ է տալիս պահաժամը նշել ձեռքով: Պահաժամերը նշվում են փակաղակի վրա՝1/30,1/60,1/125,1/250, և այլն: Ժամանակակից փակաղակները չափում են մինչև 1/1500վարկյան արագություն:
Գոյություն ունի փակաղակների երկու տեսակ՝Կենտրոնական և վարագույրաճեղքվածքային:

ԿԵՆՏՐՈՆԱԿԱՆ
Կենտրոնական փակաղակները տեղադրվում են օբյեկտիվի մեջ: Փակաղակը կազմված է մեխանիզմից և մետաղյա թիթեղիկներից: Այդ թիթեղիկները լինում են 3 կամ 5 հատ: Աշխատանքի ժամանակ թիթեղիկները բացվում են կենտրոնից դեպի ծայրամաս և փակվում ծայրամասից դեպի կենտրոն: Կենտրոնական փակաղակի առավելությունը այն է, որ լույսը ժապավենի վրա ընկնում ե հավասարապես: Կենտրոնական փակաղակների մոտ պահաժամը հասնում է մինչև 1/500 վարկյանի:
ՎԱՐԱԳՈՒՅՐԱՃԵՂՔՎԱԾԱՅԻՆ

Այս փակաղակները կենտրոնականից տարբերվում են նրանով, որ մետաղյա թիթեղների փոխարեն, նույն դերը կատարում է վարագույրը, որը տեղակայված է խցիկի ներսում ֆոտոժապավենի դիմաց: Վարագույրային փակաղակները պատրաստված են սև անթափանց ռետինե կտորից, իսկ որոշ ապարատների մոտ պատրաստված է մի շարք մետաղական շերտերից որոնք իրար միացած են հոդակապերով: Կան խցիկներ որոնք ունեն ամբողջական մետաղական փակաղակներ՝ պատրաստված բարակ մետաղական ժապավենից:
Վարագույրային փակաղակների մոտ պահաժամը կարող է հասնել 1/1250- 1/1500 վրկ: Բոլոր վարագույրային փակաղակները պահանջում են նախնական լարում:
Վարագույրային փակաղակների մոտ արագ շարժվող առարկաների դեպքում կադրի ծայրամասերը որոշ չափով դեֆորմացվում է:
ԴԻՏՄԱՆ ՏԵՍԱԴԱՇՏ- վիզիր
2015-ի տվյալներով կա տեսարանաորոշիչի 4 տեսակներ՝ շրջանակավոր, տելեսկոպիկ, հայելային, էլեկտրոնային։
ՇՐՋԱՆԱԿՈՎ ԴԻՏՄԱՆ ՏԵՍԱԴԱՇՏ
Իկոնոմետր։ Այն առաջացել է ամենաառաջինը՝ 1850 ականներին։ Հիմնական թերությունը պարալաքսի առկայությունն է։ Դիտման դաշտը կազմված է երկու ուղանկյուն շրջանակներից/նկար a /՝մեծ և փոքր:Այն տեղակայված է իրարից որոշ հեռավորության վրա, խցիկի վերևի կամ կողքի մասում: Դիտումը կատարվում է փոքր շրջանակի կողմից: Աչքը այնքան ենք մոտեցնում փոքր շրջանակին, որ փոքր և մեծ շրջանակների եզրերը համընկնեն: Այսպիսով նկարվող առարկան կարող ենք դիտել աչքի ուղղությունից շրջանակների միջոցով:
ՀԱՅԵԼԱՅԻՆ ՏԵՍԱԴԱՇՏ /նկար б/
Այն կազմված է երկու հավաքող ոսպնյակներից, որոնք տեղադրված են ուղիղ անկյան տակ և հայելուց, որը տեղադրված է 45 աստիճան անկյան տակ: Ոսպնյակներից մեկը տեղադրվում է ուղղահայաց հարթության վրա և ծառայում է որպես նկարող օբյեկտիվ: Այդ օբյեկտիվով երևացող պատկերը հայելու շնորհիվ ընկնում է երկրորդ ոսպնյակի վրա, որը տեղակայված է հորիզոնական հարթության վրա: Պատկերը դիտվում է վերևից:
Տելեսկոպիկ /նկարB/
Սա ավելի ճիշտ է ներկայացնում նկարահանման պատկերի սահմանները՝ պարալաքս չունի ինչպես շրջանակավորը։ Տեսարանաորոշիչը կազմված է երկու ոսպնյակից՝ուղղանկյուն ձև ունեցող ցրող ոսպնյակից, որը կատարում է օբյեկտիվի դեր և հավաքող ոսպնյակից, որը կատարում է օկուլյարի դեր: Այսպիսի տեսարանաորոշիչը տալիս է պայծառ, սակայն փոքրացված պատկեր: Նման տեսադաշտի շնորհիվ պատկերը դիտում ենք աչքի ուղղությունից:

Էլեկտրոնային
Էլեկտրոնային տեսարանաորոշիչները սկսել են օգտագործել հեռուստատեսային կամերաների մեջ։ Մինչև 20-րդ դարի կեսերը այս տեսարանաորոշիչը սև ու սպիտակ էր։ Հիմա էլեկտրոնային տեսարանաորոշիչները օգտագործվում է թվային ապարատների, վիդեոկամերաների և թվային կինոկամերաների հետ։ Էլ-ի տեսակ է նաև էկրանը, որը օգտագործում են պրոֆեսիոնալ կինոնկարահանումների ժամանակ։ Էլեկտրոնային տեսարանաորոշիչը իրենից ներկայացնում է բարձրորակ վիդեոմոնիտոր, որը տալիս է էլեկտրոնային սիգնալ։ Այս տեսարանաորոշիչը չունի պարալաքս և պատկերի պայծառությունը կախված չի նկարահանվող սցենայի լուսավորվածությունից կամ դիաֆռագմայից։ Պատկերը կարող ենք տեսնել օկուլյարով կամ էկրանով։
ԿԻԶԱԿԵՏԱՅԻՆ ՍԱՐՔ
Կիզակետային սարքը ծառայում է ցայտուն և մաքուր պատկեր ստանալու համար : Յուրաքանչյուր նոր կադր նկարելիս հարկավոր է նկարվող առարկան նորից հասցնել կիզակետային մաքրության: Պատկերի ցայտնությունը կատարվում է գլխավոր կիզակետային տարածության փոփոխումով: Տաղավարային լուսանկարչական խցիկների մոտ կիզակետային մաքրության հասնում են խցիկի ետևի պատի տեղաշարժման միջոցով:

ՊԱՏԿԵՐԻ ՑԱՅՏՆՈՒԹՅՈՒՆԸ ՄԱՏՎԻ ԱՊԱԿՈՒ ՄԻՋՈՑՈՎ
Սա ցայտնության նշանառության մի ձև է, որը ստանում ենք օբյեկտիվի միջոցով և դիտարկում մատվի ապակու միջոցով:

ԶԵՆԻՏ ԱՊԱՐԱՏԻ ԿԱՌՈՒՑՎԱԾՔԸ-
Այն կազմված է լույս չթափանցող կոշտ խցիկից, լենտ քաշող մեխանիզմից, վարագույրաճեղքվածային փակաղակից, հայելային տեսադաշտից և օբյեկտիվից: Խցիկը կոչվում է հայելային, քանի որ օբյեկտիվի միջոցով ստացված պատկերը տեսնում ենք հայելու օգնությամբ; Պատկերը օբյեկտիվից թափանցում է խցիկ, հայելու շնորհիվ շեղվում և ընկնում է պրիզմայի վրա, որտեղից էլ պատկերը շեղվում և հասնում է մեր աչքին:

Թվային ապարատի կառուցվածքը

ԱԲԵՐԱՑԻԱ
Յուրաքանչյուր օբյեկտիվ, որը կազմված է մեկ ոսպնյակից տալիս է պատկեր: Այսօր ամենահասարակ օբյեկտիվը կազմված է մինիմում երեք ոսպնյակից: Հասարակ օբյեկտիվները ունեն մի շարք թերություններ և այդ թերությունները առաջացնում են որակի կորուստ: Այդ թերությունները անվանում են ԱԲԵՐԱՑԻՅԱ:
Ոսպնյակների հատկություններից խոսելիս մենք պատկերացնում ենք, որ բոլոր ճառագայթները անցնելով հավաքող ոսպնյակի միջով, հատվում են առանցքի վրա մեկ կետում: Իրականում դա այդպես չէ, ճառագայթները մեկ կետում չեն հատվում: Հետևաբար պատկերը կստացվի ոչ թե կետի այլ օղակաձև՝ լղոզված ծայրամասերով, կամ ստորակետի, կամ էլ խաչի ձևով:
Բոլորից վտանգավոր աբերացիաներն են _ՍՖԵՐԻԿ, ԿՈՄ,- ԱՍՏԻԳՄԱՏԻԶՄ,-ԴԻՍՏՈՐՍԻՅԱ,-ԽՐՈՄԱՏԻԿ աբերացիաներն են

ՍՖԵՐԻԿ ԱԲԵՐԱՑԻՅԱ

Լույսի ճառագայթները անցնում են ոսպնյակի և կենտրոնով և ծայրամասերով: Կենտրանով անցնող ճառագայթները բեկվելուց հետո առանցքի վրա հատվում են ոսպնյակից հեռու, իսկ ծայրամասից եկող ճառագայթները բեկվելուց հետո հատվում են ոսպնյակին մոտիկ: Այս դեպքում ստանալ պատկերը կետի տեսքով՝անհնար է: Կետի տեսքով կստանանք միայն մեկ ճառագայթ, իսկ մնացած ճառագայթները կստացվեն գնդի ձևով և լղոզվզծ: Սֆերիկ աբերացիյան վերացվում է եթե դիաֆրագման դրված է օբյեկտիվի առջևի մասում և դիաֆրագման 12-ից ցածր չէ:

ԿՈՄ

Շեղ ճառագայթները ընկնելով ոսպնյակի վրա, բեկվելուց հետո հատվում են առանցքից դուրս և ստեղծում են խմբային կետեր՝ ստորակետի տեսքով, ինչն էլ լղոզում և դեֆորմացնում է պատկերի ծայրամասերը: Կոմի կարգավորումը կախված է ոսպնյակի որակից՝նրա սինուսից: Ընկնող լույսի սինուսը պետք է հավասարվի բեկվող լույսի սինուսին:
Կոմը կարելի է վերացնել դիաֆրագմայի և ոսպնյակների ճշգրիտ ընտրությամբ:
ԱՍՏԻԳՄԱՏ

Աստիգմատ առաջանում է այն ժամանակ, երբ կոնաձև լուլսի փունջը գալով գլխավոր օպտիկական առանցքի տարբեր կողմերից և ընկնելով օպտիկական առանցքին թեքությամբ, ոսպնյակի մակերեսի տարբեր կետերում տարբեր ձևով են բեկվում: Քանի-որ սֆերիկ ոսպնյակը արտաքինից կլոր գնդաձև է,ապա ճառագայթները որոնք ընկած են ուղղահայաց հարթության վրա հանդիպում են ոսպնյակի մակերեսի միջեօրականին-/A-A1/, իսկ ոսպնյակի հորիզոնական մակերեսին ընկած ճառագայթները-B-B1-ին Հետևաբար B-B1 ճառագայթները ունեն ավելի մեծ կորություն քան միջեօրականի վրա ընկած-/A-A1/, ճառագայթները: Հետևաբար անհնարին է ստանալ մաքուր պատկեր և հորիզանական և ուղղահայաց կողմերում: Այն օբյեկտիվները որոնք ազատված են աստիգմատիզմից կոչվում են անաստիգմատ:

ԴԻՍՏՈՐՍԻԱ

Դիստորսիյան ուղիղ գծի կորացումն է ծայրամասերում: Դիստորսիյան կախված է դիաֆրագմայի դիրքից: Դիստորսիյան լինում է երկու ձև՝ԲԱՐՁԻ ԿԱՄ ՏԱԿԱՌԻԿԻ;
Պատկերը,որը ազատված է դիստորսիայից կոչվում է օրտոսկիպ: Դիստորսիան վերացնում են երկու սիմետրիկ ,նույն բաղադրամասերից կազմված ոսպնյակների մեջ տեղադրելով դիաֆրագման:

ԽՐՈՄԱՏԻԿ ԱԲԵՐԱՑԻՅԱ

Ինչպես պրիզմայով այնպես էլ ոսպնյակով անցնող սպիտակ լույսը, որն իր մեջ պարունակում է բոլոր գույները, բեկվելուց հետո ոսպնյակի առանցքի վրա հատվում են տարբեր հեռավորության վրա: Մանուշակագույնը բեկվում է կտրուկ և գտնվում է ոսպնյակին մոտիկ, իսկ կարմիրը բեկվում թույլ և հատվում է առանցքին ոսպնյակից հեռու: Մնացած գույները դասավորվում են նրանց միջև: Հետևաբար գունային պատկերը կստացվի անվորակ: Խրոմատիկ աբերացիյան վերացնում են ոսպնյակների ճիշտ ընտրությամբ:

ԷԿՍՊՕՆՈՄԵՏՐԻԱ-
Էքսպոնոմետրը սարք է, որի միջոցով մենք չափում ենք նկարահանվող օբյետի պայծառությունն ու լուսավորվածությունը։ Մինչև 50 ականներ կոչվել է էքսպոզիմետր։ Այս պահին էքսպոնոմետրը հիմնային է ավտոմատ էքսպոզիցիայի համար։ Էկսպոնոմետրները լինում են երկու տեսակ՝օպտիկական և ֆոտոէլեկտրական:
1.Օպտիկական էկսպոնոմետրի գործողությունը կառուցված է հիմնական լուսանկարվող օբյեկտի հարաբերական պայծառության տեսողական գնահատմամբ:
Աչքով նայում ենք օպտիկական կլինի միջով և սանդղակի խտության հետ համեմատելով որոշում էկսպոզիցյան:
Ֆոտոէլեկտրական էկսպոնոմետրը եկավ փոխարինելու օպտիկականին: Այս տեսակով կարելի է չափել և պայծառությունը և լուսավորությունը: Լուսավորությունը չափում են մատվի ապակու առկայությամբ: Ժամանակակից էկսպոնոմետրերը կարող են պայծառությունը չափել մինչև-1,2 աստիճան:
ԼՈՒՍԱԶՏԻՉՆԵՐ-
Լուսազտիչ կոչվում է այն միջավայրը որտեղից անցնելով լույսի ճառագայթները փոխում են լուսապատկերային/սպեկտրային/ հատկությունը:
Լուսանկարչության մեջ օկտագործվող լուսազտիչները բաժանվում են՝
1 Գունավոր
2 Մոնոխրոմատիկ
3.Սելեկտիվ
4 Սուբտրակտիվ
5 Կոմպենսացիոն

6 Չեզոկ մոխրագույն
7 Պոլյարիզացիոն
ԳՈՒՆԱՎՈՐ ԼՈՒՍԱԶՏԻՉՆԵՐ
Այս ֆիլտրերը ունեն լույսի ընտրողական կլանում, կախված լուսազտիչների նյութական բաղադրամասերից:
ՄՈՆՈԽՐՈՄԱՏԻԿ
Լուսազտիչները կլանում են սպեկտրի ողջ լայնությունը, թողնելով միայն մոնոխրոմատիկ լույսը: Այս Լուսազտիչները օկտագործում են ֆոտոլաբորատորյաներում և որոշ գիտական աշխատանքներ կատարելիս:
ՍԵԼԵԿՏԻՎ
Լուսազտիչները բաց են թողնում բավականին լայն սպեկտր՝հիմնականում գունային մեկ գոտի՝ Կարմիր, Կանաչ, Կապույտ: Այս Լուսազտիչները օկտագործում են գունավոր լուսանկար տպելիս: /Ադիտիվ տարբերակով/:
ՍՈՒԲՏՐԱԿՏԻՎ
Լուսազտիչները բաց են թողնում սպեկտրի լայն տարածք: Այս Լուսազտիչները օկտագործում են գունավոր ֆոտո տպելիս /Սուբտրակտիվ տարբերակով/:

ԿՈՄՊԵՆՍԱՑԻՈՆ ԼՈՒՍԱԶՏԻՉ
Լուսազտիչները մասամբ թուլացնում կամ լրիվ արգելում են սպեկտրալ տարածության որոշ Ճառագայթների մուտքը, կամ էլ բաց են թողնում սպեկտրալ տարածության այլ ճառագայթներ: Օրինակ ֆիլտրը, որը բաց է թողնում դեղինը, կանաչը, նարնջագույնը, կարմիրը ապա նույն ֆիլտրը կարող է թուլացնել, կամ արգելել մանուշակագույնը, կապույտը բաց կապույտը:
Ֆիլտրերի այս տեսակը օգտագործում են, երբ հարկ է լինում փոխելու գունային ջերմաստիճանը K կելվին: Եթե լամպի լույսի համար նախատեսված ժապավենով (3200K) նկարենք դրսում, որի գունային ջերմաստիճանը 5500 K-է ապա ժապավենի վրա կթուլանան տաք գույները և կակտիվանան սառը գույները: Այն կարգավորելու համար օգտվում ենք նարնջագույն կոմպեսացնող լուսազտիչից: Իսկ 5500K նախատեսված ժապավենով եթե նկարենք 3200K լամպի լույսի տակ կստանանք կարմրի ակտիվությունը և սառը գույների թուլացում: Այս դեպքում օգտագործում ենք մուք կապույտ կոմպենսացիոն լուսազտիչ:

ՉԵԶՈԿ ՄՈԽՐԱԳՈՒՅՆ ԼՈՒՍԱԶՏԻՉ
Այս լուսազտիչները բաց է թողնում սպեկտրի բոլոր գույները հավասարապես: Լուսազտիչը օկտագուրծում են ուժեղ լույսը թուլացնելու համար:

ՊՈԼՅԱՐԻԶԱՑԻՈՆ ԼՈՒՍԱԶՏԻՉ
Այս Լուսազտիչը օկտագործում են փայլող առարկաների փայլը չեզոքացնելու համար:

ՕԲՅԵԿՏԻՎՆԵՐԻ ՏԵՍԱԿՆԵՐԸ
Օբյեկտիվ կարող է հանդիսանալ նույնիսկ մեկ հավաքող, գոգավոր ուռուցիկ ոսպնյակը: Մեկ ոսպնյակով մենիսկ օբյեկտիվը դա առաջին հորինված օբյեկտիվն է, որը կոչվում է մոնոկլ:
ՄՈՆՈԿԼ

Մոնակլ օբյեկտիվը տալիս է բավականին մաքուր պատկեր, եթե նրա դիաֆրագմայի բացվածքը 1:12-ից չի անցնում: Այս օբյեկտիվի մոտ ուժեղ արտահայտված է խրոմատիկ աբերացիան, այն շտկում են դիաֆրագմայի հաշվին: Մոնոկլ օբյեկտիվը տալիս է փափուկ պատկեր:

ԱԽՐՈՄԱՏ

Ախրոմատ օբյեկտիվը տալիս է ավելի որակով պատկեր քան մոնոկլը: Այն կազմված է երկու , իրար սոսնձված հավաքող և ցրող ոսպնյակներից, որոնք պատրաստված են տարբեր ապակիներից: Ախրոմատ օբյեկտիվը դիաֆրագմայի հաշվին ազատվել է խրոմատիկ աբերացիայից: Սակայն օբյեկտիվում մնում է դիստորսիան արտահայտված: Այսպիսի օբյեկտիվները օկտագործում են ուժեղ լույսի դեպքում՝նատուրայում:

ՊԵՐԻՍԿՈՊ

Այս տեսակը արտադրվել է ախրոմատ օբյեկտիվին զուգահեռ: Այն կազմված է երկու դրական մենիսկներից և դիաֆրագման տեղադրված է երկու ոսպնյակների միջև: Օբյեկտիվը ազատված է միայն դիստորսիայից:
ԱՊԼՈՆԱՏ

Այս տեսակը առաջացել է պերիսկոպ օբյեկտիվի զարգացման հաշվին: Մենիսկը և պերիսկոպը փոխարինվել է խրոմատիկ ոսպնյակներով: Ապլոնատ օբյեկտիվը ազատված է դիստորսիայից, սֆերիկ և խրոմատիկ աբերացիաներից:
ՏՐԻՊԼԵՏ

Այն կազմված է ոչ սիմետրիկ երեք ոսպնյակներից, որոնք սոսնձված չեն: Հետագայում այս օբյեկտիվի հիման վրա ստեղծվեց //անաստիգմատ// ինդուստար օբյեկտիվը:
ԱՆԱՍՏԻԳՄԱՏ

Անաստիգմատ տեսակի օբյեկտիվները ազատված են բոլոր տեսակի աբերացիաներից:
Անաստիգմատ օբյեկտիվները բաժանվում են՝ սիմետրիկ, ոչ սիմետրիկ, և կիսով չափ սիմետրիկ: Ոսպնյակները լինում են սոսնձված, կիսով չափ սոսնձված և չսոսնձված:

ՀԱՅԵԼԱՅԻՆ ՕԲՅԵԿՏԻՎ

Օբյեկտիվների այս տեսակը հայտնագործեցին ավելի ուշ և այն պատկանում է առանձին խմբի: Հայելիների շնորհիվ Կրճանում է օբյեկտիվների շրջանակը, չնայած որ լույսի անցման ճանապարհը երկար է:
ՏԵԼԵՕԲՅԵԿՏԻՎ

Գոյություն ունի երկու տեսակի տելեօբյեկտիվ՝
1 Ոսպնյակային երկու բաղադրամասերով և
2 Հայելային Ոսպնյակային
2 բաղադրամասային ոսպնյակային տելեօբյեկտիվների մոտ տեղաբաշխված են դիմացի դրական և հետևի բացասական բաղադրամասեր:
Իշնորհիվ հետևի բացասական բաղադրամասերի օբյեկտիվի հետևի գլխավոր կետը հանված է օբյեկտիվից շատ առաջ, որն էլ հնարավորություն է տալիս փոքրացնել շրջանակը:
Տելեօբյեկտիվները սովորական օբյեկտիվներից տարբերվում են նրանով, որ ունեն կարճեցված աշխատանային կտրվածք և չեն պահանջում երկար շրջանակը:
Տելեօբյեկտիվների մոտ կարճեցված աշխատանքային կտրվածք ստանում են դրական օպտիկական սիստեմի զուգակցմամբ, բացասական բաղադրամասի հետ:
Լույսի AB և CD Ճառագայթները անցնելով դրական ոսպնյակով պետք է հատվեին առանցքի վրա O կետում և այդ դեպքում կունենաինք A անկյունը և f1 կիզակետային տարածությունը: Բայց քանի որ ճառագայթի մինչև հատվելը տեղադրված է բացասական ոսպնյակ ճառագայթների հատման կետը մոտեցել է ժապավենին O1 կետին և պատկերի անկյունը հավասարվել է B անկյունը: Եթե O1 կետից ճառագայթները շարունակենք դեպի հակառակ ուղղությամբ մինչև AB և CD ճառագայթների հետ հատմանը. Կտեսնենք որ պատկերի անկյունը հավասրվում է B անկյանը, իսկ կիզակետային տարածությունը կլինի F2-ը: Հետևաբար ունենալով նույն պատկերի անկյունը, տելեօբյեկտիվների մոտ ճառագայթների հատման կետը մոտեցված է ֆոտոժապավենին, այդ պատճառով տվյալ օբյեկտիվների մոտ օպրավան երկար չի լինում:
Մեկ այլ կերպ ասած հետևի գլխավոր կետը տարված է շատ առաջ օբյեկտիվից դուռս:

ՓՈՓՈԽԱԿԱՆ ՖՈԿՈՒՍԱՅԻՆ ՀԵՌԱՎՈՐՈՒԹՅԱՆ ՕԲՅԵԿՏԻՎ

Այս օբյեկտիվները համարվում են ունիվերսալ, քանի-որ պահպանելով հարաբերական բացվածքը և կիզակետային տարածությունը, կարող ենք փոխել կադրի չափսը՝լայնանկյուն օբյեկտիվից մինչև նեղանկյուն օբյեկտիվ: Եվ այս ամենը մեկ օբյեկտիվում: Այս օբյեկտիվները օկտագործում են միայն հայելային ապարատներում: Նման օբյեկտիվները կառուցված են երկու բաղադրամասերից՝բացասական կոմպոնենտից:, որը տեղադրված է շարժական խողովակի մեջ և սովորական օբյեկտիվից, որը տեղադրված է շրջանակի առջևի մասում: Օբյեկտիվի կիզակետային տարածությունը փոփոխման է ենթարկվում, երբ կենտրոնում տեղակայված հիմնական օբյեկտիվը բացասական կոմպոնետից հեռացնում կամ մոտեցնում ենք:
Փոփոխական կիզակետային տարածության օբյեկտիվները կարող են փոխել պատկերի չափսը և տեսողական դաշտը, սակայն հաստատուն պահպանելով հարաբերական բացվածքը և կիզակետը:
ՕԲՅԵԿՏԻՎԻ ՀԻՄՆԱԿԱՆ ՀԱՏԿՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԸ-
1ԴԻԱՖՐԱԳՄԱՅԻ ՕԳՏՏԱԿԱՐ ՀԱՐԱԲԵՐԱԿԱՆ ԲԱՑՎԱԾՔ
2.ԼՈՒՍԱԶԳԱՅՆՈՒԹՅՈՒՆ
3.ԼՈՒՍԱՎՈՐՈՒԹՅԱՆ ՓՈՓՈԽՈՒՄԸ ՊԱՏԿԵՐԻ ԴԱՇՏՈՒՄ
4.ԼՈՒՅՍԻ ՑՐՈՒՄԸ և ԼՈՒՅՍԻ ՆԵՐԹԱՓԱՆՑՈՒՄԸ
5.ԼՈՒՍԱՊԱՏԿԵՐԱՅԻՆ ԳՈՐԾԱԿՑԻ ՆԵՐԹԱՓԱՆՑՈՒՄԸ
Օբյեկտիվի կիզակետային տարածությունը նշվում է միլիմետրով կամ սանտիմետրով:
Կիզակետային տարածության մեծությամբ և կադրի անկյունագծով որոշվում է հետևյալ օբյեկտիվների զարգացումը:
1 ՆՈՐՄԱԼ ՕԲՅԵԿՏԻՎ
Նորմալ օբյեկտիվի կիզակետային տարածությունը մոտիկ է կադրի անկյունագծի մեծությանը: Պատկերի անկյունը հասնում է 45-60 աստիճանի: Այս օբյեկտիվներով կարելի է նկարել՝ դիմանկար, բնապատկեր նատյուրմորտ և այլն:
2.ԼԱՅՆԱՆԿՅՈՒՆ ՕԲՅԵԿՏԻՎ
Այս օբյեկտիվների կիզակետային տարածությունը փոքր է կադրի անկյունագծից: Պատկերի անկյունը հասնում է 45-ից120 աստիճանի: Օկտագործում են ընդհանուր պլաններ նկարելիս…: Մոտիկ գտնվող առարկաները դեֆորմացվում են: Կադրի կենտրոնը ավելի լուսավոր է քան ծայրամասերը:
3.ՆԵՂ ԱՆԿՅՈՒՆ ՕԲՅԵԿՏԻՎ
Այս օբյեկտիվի մոտ, կիզակետային տարածությունը մեծ է կադրի անկյունագծից 1,5 ահգամ, իսկ պատկերի անկյունը չի գերազանցում 25-30 աստիճանից:Այս օբյեկտիվների մոտ կիզակետային խուրությունը փոքր է: Օկտագործում են փափուկ դիմանկար նկարելիս և հեռուն մոտեցնելու համար:
. ՕԲՅԵԿՏԻՎԻ ԷԼԵՄԵՆՏՆԵՐԻ ԿԱՌՈՒՑՎԱԾՔԸ-
Օբյեկտիվը բաղկացած է ոսպնյակից, շրջանակից , դիաֆրագմայից և կիզակետային սարքից:
ՈՍՊՆՅԱԿ
Ոսպնյակը կազմում է օբյեկտիվի օպտիկական և հիմնական մասը: Որոշ օբյեկտիվներում օրինակ տելեօբյեկտիվներում օպտիկական մասը կազմված է ոսպնյակներից և սֆերիկ հայելիներից: Այստեղից էլ օբյեկտիվների այդ տեսակը ստացել է հայելային ոսպնյակային անվանումը:
ՇՐՋԱՆԱԿ
Շրջանակը ապահովում է ոսպնյակների ճշգրիտ դասավորությունը, ինչպես նաև ապահովում է արտաքին միջամտություններից: Շրջանակի վրա ավելացված է դիաֆրագմայի և կիզակետային սարքերը: Որոշ օբյեկտիվներ, որոնք ունեն կենտրոնական փակաղակներ, ապա փակաղակի կորպուսը հանդիսանում է միաժամանակ օբյեկտիվի շրջանակը: Օբյեկտիվը ապարատին ամրանում է ռեզբայով, կամ բայանետով:
ԴԻԱՖՐԱԳՄԱ
Ժամանակակից օբյեկտիվներում օկտագործում են իրիսովի դիաֆրագմա: Այն կազմված է մի քանի մետաղական բարակ թիթեղներից: Դիաֆրագման փակելիս կամ բացելիս, թիթեղները փակվում են շրջանակի ձևով՝դեպի կենտրոն կամ բացվում դեպի ծայրամաս: Դիաֆրագման տեղակայվում է օբյեկտիվի կենտրոնում:
ԿԻԶԱԿԵՏԱՅԻՆ ՍԱՐՔ
Կիզակետային սարքը, ապահովում է պատկերի մաքրությունը:
ՖՈՏՈՔԻՄԻՅԱ-
Ֆոտոքիմիան դա քիմիայի այն բաժիննէ, որը ուսումնասիրում է ֆոտոէմուլսիայի պատրաստման և երեվակման պրոցեսը:
ԺԵԼԱՏԻՆ
Ժելատինը կենդանական ծագումով բարդ օրգանական նյութ է: Ժելատինը պատրաստում են ոսկրից և մեզդրայից: Ժելատինը ապահովում է հալոգենի արծաթի մանր բյուրեղների արագ և հավասար ցրումը՝տարածումը, ինչի հետևանքով էլ ժապավենի երևակման ժամանակ քիմիական ռեակցիան արագ է տեղի ունենում: Ժելատինի լուսանկարչական ակտիվությունը կախված է ժելատինի որակից: Ժապավենի էմուլսիան պատրաստելիս Հալոգենի արծաթ ստանում են, ոչ-թե ջրի, այլ ժելատինի մեջ:
Ժելատինի մեջ լցնում են հալոգենի աղ/բրոմի կալի, քլորի նատրի, յոդի կալի/ և ազոտի թթվի արծաթի լուծույթ: Տեղի է ունենում ռեակցիա ևառաջանում է հալոգենի արծաթ: Էմուկսիա ստանալու այս ձևը կոչվում է թթու:

ԹԱՔՆՎԱԾ ՊԱՏԿԵՐ
Լույսի ազդեցության դեպքում ժապավենի լուսազգայուն շերտի վրա արծաթի քանակը շատանում, և հասնելով որոշ քանակի, ձեռք է բերում երևրեվակման հատկություն:
ՀԱՅՏԱՑՈՒՄ ԿԱՄ ԵՐԵՎԱԿՈՒՄ
Հայտացումը դա վերականգնողական գործողությունն է, որը սկսվել եր դեռևս լուսազգայուն շերտի վրա լույսի ազդեցության ժամանակ: Երեվակման շնորհիվ հալոգենի արծաթը վեր է ածվում երկաթի արծաթի
Ժամանակին որպես երեվակման քիմիական նյութ օկտագործում էին եչ օրգանական նյութեր/ երկաթի ենթաօքսիտ և աղ/: Այսօր հիմնականում օկտագործում են օրգանական նյութեր՝/մեթոլ, գիդրոխինոն, պարաամինաֆենոլ, ամիդոլ գլիցին ֆենիդոն և այլն…/
Երեվակումից հետո ժապավենի վրա մնում է որոշակի քանակի հալոգենի արծաթ, որը ընդունակ է լույսի ազդեցության դեպքում դեռևս գործելու: Հետևաբար երեվակված ժապավենը չի կարելի համարել ավարտված: Գործողությունը ավարտուն համարելու համար կատարում ենք ամրացում:
ԱՄՐԱՑՈՒՄ
Ամրացման շնորհիվ ժապավենի լուսազգայուն շերտից հեռացնում ենք հալոգենի արծաթի մնացորտը: Ամրացման հեղուկ պատրաստում են/ տիասուլֆատ նատրիա, մետաբի սուլֆատ կալի…/
ԼՎԱՑՈՒՄ
Լվացման շնորհիվ ժապավենի լուսազգայուն շերտից հեռացնում ենք քիմիական նյութերի մնացորդները, որի շնորհիվ քիմիական հեղուկները չեն կեղտոտվում և ժապավենը պահպանվում է երկար:
ՖՈՏՈԺԱՊԱՎԵՆԻ ՏԵՍԱԿՆԵՐԸ
Ֆոտոժապավենները լինում են՝ Նեգատիվ, պոզիտիվ և հետդարձելի: Իրենց չափսերով լինում են 16մմ,35մմ և61,5մմ: Ժապավենները լինում են պերֆորացիայով և առանց պերֆորացիայի՝ կոճով:
ՆԵԳԱՏԻՎ
Ժապավենը լինում է սև-սպիտակ և գունավոր:Ժապավենը պատրաստվում է հատուկ նեգատիվ ստանալու համար:
Նեգատիվ ժապավենները լինում են տարբեր լուսազգայնության՝ ցածր ,միջին և բարձր:Ժապավենները լինում են տարբեր կոնտրաստի՝ նորմալ, բարձր և շատ բարձր:
ՊՈԶԻՏԻՎ
Պոզիտիվ Ժապավենը նրա համար է, որ նեգատիվ ժապավենից տպեն/օպտիկապես կամ կոնտակտային ձևով/ և ստանան պատկերը իրական գույներով:
ՀԵՏԴԱՐՁԱՅԻՆ
Այս ժապավենի մեջ ընդգրկված է երկուէ նեգատիվ և պոզիտիվ գործողություն:
Ժապավենները լինում են փափուկ, նորմալ և կոնտրաստ: Լուսազգայնությամբ նույնպես լինում են՝ցածր , միջին և բարձեր:
Գունավոր ժապավենները ըստ գունային ջերմաստիճանի լինում են՝3200K ,5500K ,4000K

ԴԻՄԱՆԿԱՐԻ ԼՈՒՍԱՎՈՐՈՒՄԸ ԲՆԱԿԱՆ ԼՈՒՅՍՈՎ-
Դիմանկար դրսում

Խորհուրդ չի տրվում նկարահանում կատարել վառ արևոտ լուսավորությամբ, որը տալիս է խորը, կտրուկ ստվերներ, որոնք լուսանկարի վրա գրեթե սև են երևում:Լավ արդյունք է ստացվում, գոնե երբ արևը ծածկված է թեթևակի ամպերով և ստվերները այդքան կտրուկ չեն: Բայց երբեմն անհրաժեշտ է լինում նկարահանել արևի ուղիղ ճառագայթների տակ: Անգամ, եթե նկարահանվողը արևին կանգնած է կողքով, ապա դեմքի մի մասը կլինի նորմալ լուսավորված, իսկ մյուսը լուսավորության տարբերության հետևանքով համարյա սև: Լուսավորությունը հավասարեցնելու համար  խորհուրդ է տրվում օգտագործել բլից: Լուսավորության կոնտրաստները փափկացնելու համար կիրառում են էկրան 2-3մ: Էկրանը իրենից ներկայացնում է լուսաանդրադարձիչ նյութ, չլինելու դեպքում թղթի կտոր կամ սպիտակ սավան: Այն տեղադրվում է ստվերոտ կողմից կամ դեմքի տակից: Այն ծառայում է որպես կարգավորիչ, որից բնական լույսը անդրադառնում է և լուսավորում է օբյեկտը ստվերոտ կողմից: Էկրանը անհրաժեշտ է տեղաշարժել բոլոր կողմերով և փոխել նրա հաթության անկյունը լույսի աղբյուրի և արևի նկատմամբ, ընտրելով ամենալավ լուսավորությունը: Այնուամենայնիվ էկրանից եկող ամենավառ լուսավորությունը ոչ միշտ է հետաքրքիր լինում բովանդակության համար: Էկրանը կարելի է օգտագործել նաև որպես լուսաշերտ` դիմանկարը նրա ստվերում նկարելով: Բայց պետք է հետևել, որ հետին ֆոնը չլինի շատ վառ դեմքի համեմատ:
Եթե էկրան չկա, ապա նկարահանումը պետք է կատարել.
1.Առավոտյան կամ երեկոյան, երբ լույսը ցրված է, բայց պետք է խուսափել մայր մտնող արևի ուղիղ լույսից, քանի որ գունավոր լուսանկարնոերը կստացվեն դեղին:
2.Այն պահին, երբ արևը թեթևակի ծածկվում է լողացող ամպերով:
3.Ծառերի, շինությունների, ծածկերի ստվերում, որոնք կատարում են իմպրովիզացված էկրանի դեր և փափկեցնում լույսի կոնտրաստները:

ԴԻՄԱՆԿԱՐԻ ԱՐՀԵՍՏԱԿԱՆ ԼՈՒՍԱՎՈՐՈՒՄԱՆ ՁԵՎԵՐԸ-
Դիմանկարի նկարահանման անհրաժեշտ լուսարձակներ

Կախված լուսանկարչական գիտելիքների իմացությունից, մենք կարող ենք դատել լուսանկարչական պատկերի որակի մասին: Բայց այդ գիտելիքները բավարար չեն որպեսզի լուսանկարը ունենա էսթետիկական այնպիսի որակ, ինչպիսիք են`
1.արտահայտչականություն
2.կերպար
3.ավարտուն կոմպոզիցիա
Եթե ֆոտոստուդիան չունի լուսամուտ, յուրաքանչյուրը ունի իր անվանումը` կապված իր որոշիչ խնդրից, որը սրանց օգնությամբ լուծում է լուսանկարիչը:
Հակառակ լույսին

Այն լույսի աղբյուրը, որը ուղղված է օբյեկտին ետևից` հայացքին ընդառաջ, կոչվում է հակառակ լույսին լույս: Եվ առաջանում է լուսավորված սպեցիֆիկ պատկեր` կոնտրաժուռ: Դրա համար մեկտեղ նկարահանվողի գլխին առաջանում է թեթև լուսային ուրվագիծ, որը լույսի շերտով բաժանում է օբյեկտին ավելի մուգ ֆոնից: Հակառակ լույսին լույսը հրաշալի փողանցում է մազերի ֆակտուրան, մարմնի մասերը, հագուստի գործվածքը, առաջացնում է արևային լուսավորության էֆեկտ: Բայց, որպես կանոն, չպետք է ընկնի նկարահանվողի դեմքին: Եթե ուժեղ հակառակ լույսին լույսը ընկնում է քթի և այտերի վրա, ապա առաջանում են դեմքի ձևը աղավաղող լույսի կետեր և ստվերներ: Այդ պատճառով լուսավորման կառուցումը պետք է սկսել հակառակ լուսին լույսից:

Մոդելավորող լույս

Լույսի աղբյուրը, որը ստեղծում է աչքի համար հասկանալի լուսաստվերային` դեմքի և ամբողջ մարմնի պատկեր, կոչվում է մոդելավորող լույս: Այս լույսի կլասիկ դասավորումը որոշվում է այն հարթությամբ, որը պատկանում է հակառակ լույսի աղբյուրի կենտրոնին և նկարահանվողի գլխին: Մոդելավորող լույսի աղբյուրը մեծամասամբ տեղադրվում է աչքի մակարդակից բարձր և  ուղղված է նկարահանվողին ձախից աջ կամ` հակառակը: Այս լույսի դասավորման ժամանակ լուսանկարիչը պետք է հետևի, որպեսզի ստվերը քթից գնա դեպի քթի և շրթունքի միջև ընկած տարածությունը և բերանը չծածկվի: Աչքերը պետք է լավ լուսավորված լինեն. չէ որ նրանք հանդիսանում են հոգու հայելին և թույլ են տալիս դիտողին դատել նրա բնավորության և հոգեվիճակի մասին: Լուսավորության որակը գնահատելու համար լավ եղանակ է նկարահանման ժամանակ պատկերի գունազրկմանը/ապարատի ֆունկցիաներից ելնելով/: Պետք է նշել, որ գույնը հաճախ հանդիսանում է նկարող գործիք, որը երբեմն մեզ տանում է մոլորության:

Լցնող լույս
Եթե ստուդիայում պատերը ներկված են անփայլ, սև ներկով, ապա լուսային պատկերը կթվա շատ կոնտրաստային: Խորը, սև ստվերները միշտ էլ առաջացնում են լարվածություն, վախի զգացողություն, իսկ դեմքը երբեմն դառնում է անճանաչելի: Որպեսզի ստվերներն մեղմանան, լուսանկարիչը պետք է օգտագործի լցնող լույսի աղբյուր: Որպես օրենք նա ավելի թույլ է և միշտ ունի ճառագայթման մեծ հրապարակ: Լցնող լույսի աղբյուրը կարելի է փոխարինել անդրադարձիչով, ոչ միայն ստուդիայում, այլ նաև դրսում:
Թվային ֆոտոխցիկով նկարահանման ժամանակ դիմանկարի լուսավորման համար կարելի է օգտագործել թույլ հզորությամբ հալոգեն լուսարձակներ, քանի որ սրանք ունեն գունային բալանսը ձեռքով կարգավորելու հնարավորություն: Թվային ապարատներով աշխատողները ունեն առավելություն. նրանք միանգամից ապարատի մոնիտորի վրա տեսնում են արդյունքը և մոդելի հետ աշխատելու ընթացքում կարող են ուղղություններ կատարել: Թվային ֆոտոխցիկով աշխատանքը լուսանկարչական փորձ ձեռք բերելու և սովորելու ամենալավ միջոցն է:
ԼՈՒՅՍԻ ԳՈՒՆԱՅԻՆ ԱՍՏԻՃԱՆԻ ԿԱՐԳԱՎՈՐՈՒՄ-
Լուսազտիչները մասամբ թուլացնում կամ լրիվ արգելում են սպեկտրալ տարածության որոշ Ճառագայթների մուտքը, կամ էլ բաց են թողնում սպեկտրալ տարածության այլ ճառագայթներ: Օրինակ ֆիլտրը, որը բաց է թողնում դեղինը, կանաչը, նարնջագույնը, կարմիրը ապա նույն ֆիլտրը կարող է թուլացնել, կամ արգելել մանուշակագույնը, կապույտը բաց կապույտը:
Ֆիլտրերի այս տեսակը օգտագործում են, երբ հարկ է լինում փոխելու գունային ջերմաստիճանը K կելվին: Եթե լամպի լույսի համար նախատեսված ժապավենով (3200K) նկարենք դրսում, որի գունային ջերմաստիճանը 5500 K-է ապա ժապավենի վրա կթուլանան տաք գույները և կակտիվանան սառը գույները: Այն կարգավորելու համար օգտվում ենք նարնջագույն կոմպեսացնող լուսազտիչից: Իսկ 5500K նախատեսված ժապավենով եթե նկարենք 3200K լամպի լույսի տակ կստանանք կարմրի ակտիվությունը և սառը գույների թուլացում: Այս դեպքում օգտագործում ենք մուք կապույտ կոմպենսացիոն լուսազտիչ:

ԴԻԱՖՐԱԳՄԱՅԻ ՆՇԱՆԱԿՈՒԹՅՈՒՆԸ-/ՏԱՐԱԾԱԿԱՆ ԽՈՐՈՒԹՅՈՒՆ/
Օբյեկտիվներից տարածական ավելի մեծ խորություն ապահովում են լայն անկյուն օբյեկտիվները: Տարածական խորությունը կարելի է մեծացնել դիաֆրագմայի շնորհիվ: Լայն անկյուն օբյեկտիվներով նկարահանում են փոքր տարածքներում, որտեղ խաղում են մի քանի դերասաններ: Այդ օբյեկտիվները ապահովում են պատկերի կիզակետային խորություն և պարզություն: Դիաֆրագմայի հաշվին մենք կարող ենք կիզակետայի խորությունը փոքրացնել, կամ մեծացնել: Կիզակետային փոքր խորության դեպքում, առարկայի ֆոնը կորցնում է պարզությունը,նույնիսկ կարող է դառնալ անճանաչելի: Կիզակետային մեծ խորության դեպքում, օբյեկտիվից մինչև նկարվող առարկան ընկած տարարածությունը և առարկայից հեռու գտնվող տարածության վրա գտնվող մեծ քանակի առարկաներ կարող են հայտնվել կիզակետում:
ԳՐԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆ
А.В. ФОМИН \\ОБЩИЙ КУУРС ФОТОГРАФИИ\\
Д.З.БУНИМОВИЧ \\КУРС ФОТОГРАФИИ\\
Л.П.ДЫКО-\\БЕСЕДЫ О ФОТОМАСТЕРСТВЕ\\

Աշխատանքային նախագիծ. երկարացված օրվա կազմակերպումը 18-06-ից.22-06-ը

IMG_7327

Հունիսի 18

13:30 -14:00- Ազգային խաղեր

14:00-15:00-Բակային խաղեր
15:00-15:30-Գիտես, որ․․․
15:30-15:50-Ճաշ
15:50-16:30- Նկարչություն 
16:30-17:00-Օրվա ամփոփում

Հունիսի 19

 

Читать далее «Աշխատանքային նախագիծ. երկարացված օրվա կազմակերպումը 18-06-ից.22-06-ը»

Աշխատանքային նախագիծ. երկարացված օրվա կազմակերպումը 11-06-ից.15-06-ը

IMG_7117

Հունիսի 11

13:30 -14:00-Ցուցադրության նախապատրաստում

14:00-15:00-Բակային խաղեր
15:00-15:30-Գիտես, որ․․․
15:30-15:50-Ճաշ
15:50-16:30- Նկարչություն 
16:30-17:00-Օրվա ամփոփում

Հունիսի 12

 

Читать далее «Աշխատանքային նախագիծ. երկարացված օրվա կազմակերպումը 11-06-ից.15-06-ը»

Մայիս ամսվա հաշվետվություն

IMG_6465

Մայիսիկ. Համբարձման ծես.

Ռոդարիական շաբաթ

Աշխատանքային նախագիծ. երկարացված օրվա կազմակերպումը 21-05-ից.22-05-ը

Անգլիական այգում

Աշխատանքային նախագիծ. երկարացված օրվա կազմակերպումը 29-05-ից.01-06-ը

Ծաղկատունկ

Անհատական աշխատաժամանակ

Մայիսիկ.Մարզական ստուգատես

Աշխատանքային նախագիծ. երկարացված օրվա կազմակերպումը 04-06-ից.08-06-ը

Աշխատանքային նախագիծ. երկարացված օրվա կազմակերպումը 04-06-ից.08-06-ը

Հունիսի 4

13:30 -14:00- Լող` բացօթյա լողավազանում, խաղեր՝ավազահրապարակում

14:00-15:00-Կավագործություն 
15:00-15:30-Գիտես, որ․․․
15:30-15:50-Ճաշ
15:50-16:30- Նկարչություն 
16:30-17:00-Օրվա ամփոփում

 

Հունիսի 5

 

Читать далее «Աշխատանքային նախագիծ. երկարացված օրվա կազմակերպումը 04-06-ից.08-06-ը»